Ga naar dashboard
U bent nu hier:

Acute zorg onderbelicht

Publicatie Nr. 05 - 04 februari 2010
Jaargang 2010
Rubriek Artikelen
Auteur P. Brink
Pagina's 205-207

Bij Nederlanders onder de 40 jaar is letsel doodsoorzaak nummer één. Het is dan ook onbegrijpelijk dat traumazorg steeds minder aandacht krijgt binnen de artsenopleiding.

beeld: Ries van Wendel de Joode, HH beeld: Ries van Wendel de Joode, HH

Door het initiatief van het ministerie van VWS om het Regionaal overleg acute zorg (ROAZ) te implementeren in de traumaregio’s, lijkt het of acute zorg in Nederland hoog op de agenda staat. Het gaat hier echter om ketenzorg en niet om de kwaliteit van de medicus als onderdeel van de keten. En daar wringt juist de schoen.

De medische opleiding besteedt momenteel onvoldoende aandacht aan de grootste epidemie in ons land. Het enorme aantal patiënten met letsel aan het steun- en bewegingsapparaat ten gevolge van sport, vrije tijd en verkeersdeelname – ruim een miljoen per jaar – overstijgt de aantallen in diagnosegroepen als vaatlijden en kanker. Onder de leeftijd van 40 jaar is letsel nog altijd doodsoorzaak nummer één. Iedere arts loopt hierdoor kans met trauma te worden geconfronteerd. Enige basiskennis moet dan ook aanwezig zijn. Maar in Maastricht bijvoorbeeld, komen de woorden ‘fractuur’ en ‘wekedelenletsel’ niet of nauwelijks voor tot aan het coschap chirurgie.

Minder belangstelling
Het lijkt erop dat de studie geneeskunde sterk is gericht op chronische ziekte en psychosociale aspecten van ziekte en gezondheid. Neem het nieuwe raamplan artsopleiding 2009 van de Nederlandse Federatie van Universitair Medische Centra (NFU). Dat is geschreven door projectgroepleden die hoofdzakelijk uit de beschouwende specialismen komen.

Wie in het plan zoekt naar letsels van het steun- en bewegingsapparaat, moet het doen met ‘pijn in arm of been’ of ‘pijn in het bewegingsapparaat’. Wonden vallen onder ‘gestoorde functie’. Bij de zorgvraagstukken wordt de acute intensieve zorg wel genoemd, maar focussen de auteurs op ernstige (poly)traumata. Dat zijn natuurlijk niet de patiënten die huisartsen en artsen in de acute zorg dagelijks in hoge aantallen zien.

Vroeger werd de acute geneeskunde wat betreft letsel aan het steun- en bewegingsapparaat integraal ingebed binnen de chirurgie, al dan niet gedeeld met de orthopedie. Maar dat is verleden tijd, en de belangstelling voor de acute zorg binnen de heelkunde is aanzienlijk gedaald. Die zorg wordt overgedaan aan SEH-artsen, die op dit moment nog onvoldoende statuur en kennis hebben om de volle verantwoordelijkheid voor letselpatiënten op zich te nemen. Binnen de interne geneeskunde speelt iets soortgelijks. Daar is het nieuwe subspecialisme ‘acute interne geneeskunde’ in het leven geroepen om te voorkomen dat de acute patiënt door de afgenomen belangstelling van jonge artsen tussen de wal en het schip valt.

Incomplete bagage
Traumatologisch Nederland maakt zich zorgen, en terecht. De geringe aandacht voor letsels in het curriculum gaat ons opbreken. Op de vraag ‘is er een dokter in de zaal’ zal de toekomstige jonge arts niet meer durven reageren, wetende dat zijn bagage incompleet is. Juist de acute zorg, die door haar onvoorspelbaarheid een arts kan confronteren met hiaten in zijn kennis, verdient een prominente plaats in de opleiding en nascholing. En aangezien het onwaarschijnlijk is dat er ooit een Nederlandse Vereniging voor Acute Patiënten wordt opgericht die gaat pleiten voor meer aandacht, moet de medische sector hier zelf haar verantwoordelijkheid nemen.

prof. Peter Brink, traumatoloog, academisch ziekenhuis Maastricht
Correspondentieadres: p.brink@home.nl
c.c.: redactie@medischcontact.nl

Geen belangenverstrengeling gemeld.

PDF van dit artikel

Lees ook:

Luister naar: 
Peter Brink in het AVRO-radioprogramma De Praktijk

Ziet u geen reactieformulier? Dan dient u eerst in te loggen. Reacties. (2)

"Met belangstelling las ik het artikel over de afnemende aandacht voor traumazorg binnen de artsenopleiding. Ik deel deze zorg.

Zelf ben ik opgeleid als huisarts (1978), zag in die tijd uiteraard veel traumata en stopte altijd bij ongevallen. Sinds oktober 1990 ben ik psychiater. Ik merk dat mijn kennis en vaardigheden tanend zijn. Om die reden stop ik nu met veel meer onzekerheid om mijn hulp bij een ongeval aan te bieden.

Een mooi voorbeeld is de foto bij uw artikel. Ik ben namelijk degene met het rode jack en de rugzak.

Ik was aan het schaatsen in de richting van Goudriaan, toen daar een vrouw (61 jaar) op het ijs lag. Zij was op haar nieuwe ‘kluun’-schaatsen met haar zoon aan het schaatsen en gevallen. Zij had alle tekenen van een columnfractuur. Vóór mij waren net twee ambulanceverpleegkundigen (zij kenden elkaar niet!) gestopt. Ik prees me gelukkig met hun deskundigheid. Nadat patiënte op jassen en onder een aluminium deken (heb ik altijd bij me) was gelegd, stabiliseerden zij het been van de vrouw dusdanig dat zij het minste pijn had. Ik voelde me zo veel onhandiger dan zij en verleende wat hand- en spandiensten.

Het duurde ongeveer anderhalf uur voordat de dienstdoende ambulanceverpleegkundigen per schaats ter plaatse kwamen. De dichtstbijzijnde weg was twee kilometer verderop. De vrouw kreeg goede pijnstilling en zij werd per schaatsende brancard naar de ambulance gebracht.

Behalve voor uw pleidooi voor goed onderwijs tijdens de opleiding als arts zou ik ook pleiten voor een herhalingscursus ‘traumatologie’ voor artsen die hier niet dagelijks mee te maken hebben. Als je niet (meer) regelmatig te maken heb met letsels, raak je je vaardigheden kwijt en neemt de onzekerheid toe. Oefening baart kunst.

Bennebroek, februari 2010
Jan van Zaane, psychiater"

Jan van Zaane, Bennebroek - 09-03-2010 17:07

"Ik ben het volledig eens met prof. Brink. Ook bij mij in het curriculum (Utrecht) wordt in mijn ogen te weinig aandacht geschonken aan de theorie en de kliniek op het gebied van Acute Zorgverlening, terwijl daar wel degelijk vraag naar is van de kant van de student. Vooral met de zin ''is er een dokter in de zaal' ... bagage incompleet is' sloeg de auteur mijns inziens de spijker op zijn kop. Naar mijn mening wordt er in het huidige onderwijs buiten proportioneel veel tijd besteed aan de communicatie met de patiënt en te weinig tijd aan het aanleren van medisch(e) handelen/vaardigheden. Er moet weer een goede balans worden gevonden tussen alle verschillende onderdelen. Het is goed dat prof. Brink dit onder de aandacht heeft gebracht.
Pieter Visser, 5e jaars geneeskundestudent Utrecht"

P.K. Visser, UTRECHT - 08-02-2010 14:30

Tijdschriftarchief | Nieuwsbrief

De zaak Van der Linde

    Petitie voor steun Van der Linde

    Petitie voor steun Van der Linde 01-02-2012 |  Ter ondersteuning van huisarts Hans van der Linde, die is aangeklaagd door het RIVM en Roel Coutinho, is er sinds enkele dagen een online petitie. Daarop kunnen mensen aangeven dat zij… »»
    Reacties: 3 reacties

Meer berichtgeving in dossier Van der Linde »»

Volg Medisch Contact op Twitter

Best gewaardeerde docs

Meer documentaires »»

Best gewaardeerde films

Meer films »»

Deelnemende sites

Voor deze site(s) bent u ingelogd