Student in Malawi - Eieren, maïsmeel en papajapulp
| Publicatie | Nr. 15 - 15 april 2010 |
|---|---|
| Jaargang | 2010 |
| Rubriek | Over de grens |
| Auteur | S. Yauw, W.L.M. Kramer |
| Pagina's | 686-687 |
Net drie dagen ben ik in Malawi als ik de ‘Burns Unit’ van het Queen Elizabeth Central Hospital (QECH) in Blantyre bezoek. Buiten regent het, zoals in het regenseizoen mag worden verwacht, en binnen zoek ik de artsen en verpleging. Maar de eerste persoon die ik zie is een 7-jarige jongen wiens lichaam voor ongeveer de helft ernstig verbrand is (foto 1). Ik ben geschokt door het grote contrast van de bleke kleur van de wond ten opzichte van zijn donkere huid.
De afdeling staat onder leiding van een kleine Malawiaanse plastisch chirurg, die eerder in Groot-Brittannië werkte en nu de enige plastisch chirurg is in heel Malawi. Hij vertelt over de opmerkelijke methodes die de bevolking soms toepast als eerste hulp bij brandwonden. Zo hadden ouders maïsmeel op het verwonde gezicht van hun kind gestrooid (foto 2). Bij anderen waren rauwe eieren en olie gebruikt (foto 3). Ook wordt er soms tandpasta, zand of vis op de zojuist verbrande huid gedaan.
Bij de visites valt op dat veel brandwonden veroorzaakt zijn door vuur. Het merendeel van de huishoudens kookt op een open vuur op de grond, waardoor kleine kinderen er makkelijk bij in de buurt kunnen komen. Een andere opvallende factor is epilepsie. Op de afdeling liggen zes vrouwen die brandwonden hebben opgelopen als gevolg van een epileptische aanval. Voor kinderen zijn medicijnen tegen epilepsie gratis, maar volwassenen moeten ervoor betalen, waardoor er veel onderbehandeling is.
1. Een 7-jarige jongen die is verbrand door open vuur tijdens een epileptische aanval. 2. Een jongen van anderhalf die is verbrand door water. Eerste hulp na verbranding bestond uit maïsmeel. 3. Een 2-jarige jongen die een pot hete bonen over zich heen kreeg. Zijn moeder heeft er vervolgens rauwe eieren en zonnebloemolie overheen gedaan. 4. De rechterhand van 19-jarige vrouw na bezoek aan een traditionele genezer wegens verbranding door vuur en thee tijdens een epileptische aanval. Beeld: auteurs
Een van de vrouwen heeft een hand die bijna onherkenbaar is geworden (foto 4). Ze is, zoals vele patiënten, eerst naar een traditional doctor gegaan. Die tatoeëren vaak kruiden in de wond. Dat zorgde in dit geval voor een onomkeerbare infectie, en amputatie van de hand was uiteindelijk het gevolg.
De ‘Burns Unit’ heeft protocollen die in grote lijnen gelijk zijn aan de Nederlandse. Wel zit er een opmerkelijk verschil in de verwijscriteria. Hier wordt geadviseerd om patiënten bij wie het percentage totaal verbrand lichaamsoppervlak (TVLO) meer dan 50 procent bedraagt, helemaal niet meer te verwijzen, omdat de overlevingskans minimaal zou zijn.
Veel kinderen jammeren;
voor echt huilen zijn ze te moe
Als je rondloopt op de afdeling wordt verder duidelijk dat de pijnstilling, voor zover die is gegeven, ontoereikend is. Veel kinderen jammeren. Voor echt huilen zijn ze te moe. Twee gebouwen verder in de ‘Paediatrics Ward’ is er dankzij de vele subsidies een overvloed aan dure malariamedicatie, maar de pijnmedicatie op deze afdeling is schaars.
De ervaren verpleging heeft ook niet de beschikking over moderne wondbedekkers zoals hydrocolloïd, folieverband of hydrofiber, maar maakt veelvuldig gebruik van de goedwerkende, zelfgemaakte combinatie van honing en ghee, een soort boter van buffelmelk (foto 5). Dit goedkope middel heeft een antibacterieel effect, met name tegen S. aureus. Dit blijkt vooral toe te schrijven aan de hyperosmolariteit (door suiker) en de aanwezigheid van het enzym glucoseoxidase, dat glucose omzet in niet-cytotoxische maar wel bacteriedodende hoeveelheden waterstofperoxide. De melk uit de ghee bevat ook proteolytische enzymen die helpen met het afbreken van gedenatureerde eiwitten en zo met het verteren van necrotisch weefsel. Bovendien plakken de gazen met honey and ghee niet aan de wond.
5. Bij gebrek aan moderne wondbedekkers zoals hydrocolloïd, worden brandwonden afgedekt met een mengsel van honing en ghee, boter van buffelmelk.
Voor het chemisch debridement wordt nog vaak Eusol gebruikt. Deze oplossing van 0,2 procent actief chloor wordt in het Westen nu terughoudend gebruikt omdat onduidelijk is of het schadelijk is voor het wondbed. Om een eventuele Pseudomonas-infectie te bestrijden wordt eenvoudigweg een oplossing gemaakt met 0,5 procent keukenazijn. En voor het desinfecteren van de huid worden ook twee vloeistoffen gebruikt die men alleen vroeger in Nederland aantrof: gentiaanviolet en mercurochroom.
In gevallen van hypergranulatie wordt er vaak zinkoxide gebruikt. Maar de medici in Malawi hebben ook een exotisch alternatief: papajapulp. Papaja is er in overvloed in Malawi. Een vrucht van 2 kilo kost omgerekend minder dan een dollar en er kunnen tien tot vijftien patiënten mee worden behandeld. De pulp van de fijngemalen papajavrucht bevat onder andere het proteolytische enzym papaïne. Dat laat het wondoppervlak slinken en lost dikke korsten op.
Ondanks de goede chirurgische mogelijkheden in het ziekenhuis blijkt dat Split Skin Graft (SSG) in de praktijk toch minder vaak wordt toegepast. De belangrijkste beperkende factor is het gebrek aan bloeddonoren. De plaatselijke geneeskundestudenten vormen een belangrijke groep donoren. Van hen wordt verwacht dat ze regelmatig bloed geven. Als zij hun grote vakantie hebben, rond december, komen ze echter niet op de faculteit en is er dus minder bloed beschikbaar. In diezelfde periode begint de regentijd en stijgt het aantal patiënten met malaria, waardoor de vraag naar bloeddonoren enorm toeneemt.
S. Yauw, medisch student UMC Utrecht
dr. W.L.M. Kramer, kinderchirurg Wilhelmina Kinderziekenhuis/UMC Utrecht
Correspondentieadres: simonyauw@gmail.com;
c.c.: redactie@medischcontact.nl
Er zijn nog geen reacties bij dit bericht. Ziet u geen reactieformulier? Dan dient u eerst in te loggen.
De zaak Van der Linde
Petitie voor steun Van der Linde
01-02-2012 |
Ter ondersteuning van huisarts Hans van der Linde, die is aangeklaagd door het RIVM en Roel Coutinho, is er sinds enkele dagen een online petitie. Daarop kunnen mensen aangeven dat zij… »»
Reacties: 3 reacties
Best gewaardeerde docs
Kwetsbaar begin, vijf jaar later - documentaire
18-01-2012 |
In 2006 volgde filmmaker Rob Hof artsen, patiëntjes en hun ouders op de afdeling Neonatologie van het academisch ziekenhuis Maastricht. »»
Reacties: Plaats een reactie
1 stem
De overbodige griepprik - Zembla
16-11-2010 |
De afgelopen weken haalden ruim 4 miljoen Nederlanders de griepprik om zich te beschermen tegen de wintergriep. »»
Reacties: 2 reacties
11 stemmen
Best gewaardeerde films
Film: Kill me please
03-08-2011 |
In een landhuis ergens in een bos runt dokter Kruger een kliniek voor mensen die hulp zoeken bij zelfdoding. »»
Reacties: Plaats een reactie
3 stemmen
Michael - Markus Schleinzer
25-11-2011 |
Michael werkt bij een verzekeringsmaatschappij, maakt promotie en houdt van skivakanties. Hij kan het best aardig vinden met collega’s en vrienden, maar heel sociaal is-ie niet. »»
Reacties: Plaats een reactie
1 stem
