Ga naar dashboard
U bent nu hier:

MC 12 - Anti-epileptica

Publicatie Nr. 12 - 20 maart 2002
Jaargang 2002
Rubriek Uitspraak Tuchtcollege

Het titreren van anti-epileptica is iets dat - mede vanwege de bijwerkingen en de individuele gevoeligheid - zeer zorgvuldig moet gebeuren. Bij het wisselen van medicatie geldt doorgaans het add-on-principe: als een anti-epilepticum ineffectief blijkt te zijn, kan met een ander middel worden gestart, en wordt pas bij een gunstig effect met het eerste middel gestopt.1 Dat de voorlichting aan de patiënt hierbij van cruciaal belang is, benadrukt de Nederlandse Vereniging voor Neurologie (NVN) terecht in haar uitgebreide richtlijn over epilepsie. Patiënten denken vaak anders over gevolgen, bijwerkingen en risico’s dan artsen. De bijsluiterteksten van anti-epileptica onderscheiden zich door hun enorme lengte en vereisen dus de nodige uitleg. Toch ging het in onderstaande casus, ondanks al deze waarschuwingen, dramatisch mis.

Vanwege de frequentere aanvallen van een patiënte zette de neuroloog haar over van Tegretol (carbamazepine) op Depakine (valproaat). Toen patiënte begon met het slikken van Depakine staakte zij het gebruik van de Tegretol per acuut. Enkele dagen later kreeg zij een hevig insult en overleed ze.


Haar echtgenoot ontdekte pas later in de bijsluitertekst dat Depakine eerst na enkele dagen werkzaam kon zijn. Hij verweet de neuroloog derhalve dat hij onvoldoende informatie had verstrekt. De neuroloog had, zoals hij ook toegaf, geen schriftelijke informatie meegegeven. Hij zei dat hij dit alleen deed als hij eraan twijfelde of zijn uitleg goed was overgekomen. Voor zowel het Regionaal Tuchtcollege als het Centraal Tuchtcollege was níet komen vast te staan dat de neuroloog de benodigde informatie níet had gegeven en daarmee gaven zij hem het voordeel van de twijfel.


Toch biedt het College het vonnis niet voor niets ter publicatie aan. Mogelijk kan routine (of tijd?) de alertheid bij een arts doen afnemen. Extra veiligheidskleppen zijn dan geen overbodige luxe. Wat zou bijvoorbeeld de invloed zijn geweest van een informerende apotheker, van een patiëntvriendelijke bijsluiter, van een snelle brief aan de huisarts, of van een regiem bij de neuroloog om - als regel - wel schriftelijke informatie mee te geven?


 


B.V.M. Crul, huisarts


mr. W.P. Rijksen



Referentie


1. Richtlijnen diagnostiek en behandeling van Epilepsie, Nederlandse Vereniging voor Neurologie, 04/01/2001. 


Uitspraak Centraal Tuchtcollege voor de Gezondheidszorg d.d. 18 december 2001


Beslissing in de zaak van A, wonende te B, appellant, tegen C, neuroloog, verbonden aan het D-ziekenhuis E-F, wonende te G, verweerder in hoger beroep.



1. Verloop van de procedure


Appellant - hierna te noemen klager - heeft op 8 augustus 2000 bij het Regionaal Tuchtcollege te Zwolle tegen verweerder in beroep - hierna te noemen de neuroloog - een klacht ingediend. Bij beslissing van 9 december 2000  heeft dat College de klacht als kennelijk ongegrond afgewezen.


Klager is van die beslissing tijdig in hoger beroep gekomen. De neuroloog heeft een verweerschrift in hoger beroep ingediend.


De zaak is in hoger beroep behandeld ter openbare terechtzitting van het Centraal College van 8 november 2001, waar klager en de neuroloog zijn verschenen.



2. Beslissing in eerste aanleg


Voor de weergave van de in eerste aanleg ingediende klacht en het daartegen gevoerde verweer, alsmede de door het Regionaal Tuchtcollege vastgestelde feiten en de overwegingen die dat College aan zijn voormelde beslissing ten grondslag heeft gelegd, verwijst het Centraal College naar die beslissing.


3. Vaststaande feiten en omstandigheden


Voor de beoordeling van het hoger beroep gaat het Centraal College uit van de volgende feiten en omstandigheden.


Klagers echtgenote, H, geboren op 4 november 1941, leed aan epilepsie. Op 8 mei 2000 zag de neuroloog haar op de polikliniek. Zij vertelde dat zij gemiddeld eenmaal per veertien dagen een aanval had waarbij zij even het bewustzijn verloor, meestal zonder schokken of trekkingen. Een voorganger van de neuroloog had haar Tegretol voorgeschreven. Op 29 mei 2000 zag de neuroloog haar opnieuw. De laatste weken waren de aanvallen in een frequentie van eenmaal per week opgetreden.


In overleg met de patiënte heeft de neuroloog besloten te starten met Depakine, in een opbouwende dosis via 2dd 300 mg naar 2dd 450 mg.


De patiënte heeft niet begrepen dat zij vooralsnog moest doorgaan met het slikken van de Tegretol en heeft het gebruik daarvan met onmiddellijke ingang gestaakt en is begonnen met het innemen van Depakine.


Op de avond van 3 juni 2000 heeft de patiënte een hevig insult gehad en is zij in de loop van die avond overleden.


Klager heeft enige tijd na het overlijden van zijn echtgenote de bijsluiter van de Depakine gelezen en daaruit onder meer begrepen dat het middel pas enkele dagen tot een week na aanvang van de behandeling werkzaam wordt.



4. Beoordeling van het hoger beroep


4.1. De in eerste aanleg ingediende klacht houdt - zakelijk weergegeven - in dat de neuroloog aan zijn patiënte geen informatie heeft gegeven over het voort te zetten gebruik van Tegretol.



4.2. De neuroloog kan zich niet in detail herinneren welke instructies hij zijn patiënte heeft gegeven over de overgang van Tegretol naar Depakine. Hij is er echter van overtuigd dat hij met haar moet hebben besproken dat de Tegretol eerst zou worden afgebouwd nadat de Depakine goed was ingesteld. Dit geldt immers voor elke wisseling van anti-epileptica en het geven van dergelijke instructies is zijn vaste routine. Onderdeel van deze routine is om bij twijfel of de uitleg door de patiënt goed is begrepen tevens een schriftelijke instructie mee te geven. Zulks is in casu nagelaten, omdat hij geen signalen opving die grond voor zodanige twijfel boden. Na afloop van het consult heeft hij een brief aan de huisarts gedicteerd waarin wordt vermeld dat het de bedoeling is om als de Depakine goed is ingesteld de Tegretol af te bouwen. Deze brief is overigens eerst op 21 juni 2000 verzonden.



4.3. Volgens klager was zijn echtgenote altijd heel precies met haar medicatie. Zij heeft hem meteen na haar bezoek aan de neuroloog van 29 mei 2000 verteld dat ze andere medicijnen had gekregen en de oude niet meer nodig had.



4.4. Het is niet komen vast te staan dat de neuroloog geen informatie heeft gegeven over het voortgezet gebruik van de Tegretol, zodat het er voor gehouden moet worden dat er tussen hem en klagers echtgenote sprake is geweest van een communicatiestoornis daaromtrent. Er zijn evenwel onvoldoende feiten gebleken of anderszins aannemelijk geworden op grond waarvan terzake de neuroloog tuchtrechtelijk een verwijt kan worden gemaakt.


Klager heeft subsidiair gesteld dat de neuroloog moet worden verweten dat hij heeft nagelaten schriftelijke instructies te geven. Het Centraal Tuchtcollege is van oordeel dat hoezeer het geven van schriftelijke instructies, beredeneerd vanuit de wetenschap achteraf, ook verkieslijk was geweest en in het algemeen ook is aan te bevelen bij twijfel of een en ander goed is begrepen, een tuchtrechtelijk verwijt terzake niet op zijn plaats is.


Het beroep moet derhalve worden verworpen.



Het Centraal Tuchtcollege bepaalt dat deze beslissing op de voet van artikel 71 van de Wet BIG zal worden gepubliceerd.



5. Beslissing


Het Centraal Tuchtcollege voor de Gezondheidszorg:



verwerpt het beroep; 


bepaalt dat deze beslissing op de voet van artikel 71 Wet BIG zal worden bekendgemaakt in de Nederlandse Staatscourant, en zal worden aangeboden aan het Tijdschrift voor Gezondheidsrecht en Medisch Contact met het verzoek tot plaatsing.


Deze beslissing is gegeven in Raadkamer door: mr. R.A. Torrenga, voorzitter; mr. M.J.F. Zeven-Postma, mr.


P.M. Brilman, leden-juristen; dr. M.M. Veering, K.W. Woltering, leden-beroepsgenoten; mr. F.A. Arnbak-d’Aulnis de Bourouill, secretaris en uitgesproken ter openbare zitting van 18 december 2001, door mr. R.A. Torrenga, in tegenwoordigheid van de secretaris.

Er zijn nog geen reacties bij dit bericht. Ziet u geen reactieformulier?

Tijdschriftarchief | Nieuwsbrief

Volg Medisch Contact op Twitter

Best gewaardeerde docs

Meer documentaires »»

Best gewaardeerde films

Meer films »»

Deelnemende sites

Voor deze site(s) bent u ingelogd