U bent nu hier:

Diabeet in oorlogstijd

Publicatie Nr. 50 - 12 december 2008
Jaargang 2008
Rubriek Praktijkperikel
Pagina's 2084

Insuline is voor een diabeet de eerste levensbehoefte en als die niet meer of slechts mondjesmaat verkrijgbaar is, moet je een list verzinnen. Mijn vader kreeg begin jaren dertig ‘suiker’, zoals dat toen heette, en moest tweemaal daags insuline spuiten. In de oorlogsjaren kon de apotheek hem niet de hoeveelheid verschaffen die hij nodig had.

Maar naast ons woonde een slager die zelf slachtte en dus over alvleesklieren beschikte. Die stond hij graag af aan de buurman. In de smederij van mijn vader werd een kistje gesmeed om de alvleesklieren te kunnen transporteren; koelboxen waren er toen nog niet. Een collega-diabeet uit Lochem was bereid om per fiets de alvleesklieren naar de fabriek van Noury & Van der Lande in Deventer te brengen.

De afstand Lochem-Deventer is 22 kilometer en het gevaar dat Duitsers onderweg de fiets zouden vorderen, was levensgroot. Als de fietser met fiets en al weer terugkwam, waren wij enorm opgelucht. Vanzelfsprekend profiteerde deze bode ook van de insuline en bij de apotheek waren ze eveneens zeer gelukkig met onze oplossing.

Er was nog een probleem: hoe kwamen wij aan alcohol om de huid te ontsmetten? We vonden een Duitse hospitaalsoldaat bereid ons die te leveren in ruil voor een kop surrogaatkoffie en wat zelfverbouwde tabak die op het smidsvuur werd ‘gefermenteerd’. De buren spraken er schande van dat bij ons af en toe een Duitser over de vloer kwam, dat was not done, ze waren tenslotte onze vijanden.

Van het dieet deugde niks. ’s Morgens een ontbijt met vier of vijf eieren met spek op een minuscuul sneetje bruinbrood met een dikke laag roomboter. ’s Middags een flink stuk vlees, bladgroente uit het water en een aardappel, voor toe een flesje slagroom! ’s Avonds twee sneetjes bruinbrood met vleesbeleg. De melk ten slotte was al door de Duitsers afgeroomd; dat vet ging dus de grens over. De theorie was dat een smid zwaar werk had en flink moest eten, vet en eiwitten dus. Om de bloedsuikers laag te houden, moest hij elke middag voor de maaltijd een glaasje jenever drinken.

In oorlogstijd was er in de Achterhoek nog wel wat te eten en onze klanten, de boeren, zorgden ervoor dat we voldoende etenswaren hadden. Er werd geslacht en er waren jonge haantjes, wild en gevogelte, eieren en fruit. Suiker was streng verboden. De patiënt mocht alleen zo af en toe een reepje suikervrije chocola, spuitwater was toegestaan en bij gelegenheid een borreltje.

Boven het smidsvuur werd de urine gecontroleerd op suiker en eens per drie maanden was er controle in het ziekenhuis in Deventer. Het spreekt vanzelf dat je met een dergelijke aanpak van diabetes niet oud kunt worden. Op 66-jarige leeftijd kreeg mijn vader een hartinfarct en hij stierf binnen een week.

Er zijn nog geen reacties bij dit bericht. Ziet u geen reactieformulier?

Tijdschriftarchief | Nieuwsbrief

Volg Medisch Contact op Twitter

Best gewaardeerde docs

Meer documentaires »»

Best gewaardeerde films

Meer films »»

Deelnemende sites

Voor deze site(s) bent u ingelogd