Onder het stof: herkenning
| Publicatie | Nr. 22 - 27 mei 2009 |
|---|---|
| Jaargang | 2009 |
| Rubriek | Over de grens |
| Auteur | Gert Roos |
| Pagina's | 997 |
beeld: Auteur
Op de tweede dag van het huisartsencongres in Paramaribo valt ze me op. Een frêle vrouw, sprieterig rood haar, leeftijd moeilijk te schatten, tanig door zon en wind. Ze stelt vragen over huidziektes bij de indianen. Ze spreekt vermoedelijk uit ervaring, heeft daar mogelijk gewerkt.
We raken in gesprek. Ze blijkt een Nederlandse arts, lang geleden gescheiden van haar Surinaamse partner. Met haar jonge dochter trok ze naar het binnenland van Suriname, werkte er zes jaar bij de Saramaccanen en leerde hun taal. Daarna, nu 22 jaar geleden, verhuisde ze naar Paramaribo met een Saramaccaans gezin in haar kielzog. Dat gezin betrok de dienstwoning naast het praktijkgebouw en haar woonhuis. Haar dochter woont nu in Amsterdam. Hun band is innig.
Ik vraag haar of ik haar praktijk kan bezoeken, haar kan zien werken. Dat is goed. ‘José Schaepman’, stelt ze zich voor. Ze is 67 jaar oud, al ontstaat daarover later discussie. Misschien is ze ouder. Maar ze oogt jong.
De volgende ochtend ga ik met een taxi naar Pontbuiten, de achterstandswijk waar ze werkt. De taxi brengt me tot voor de deur. De praktijk is gevestigd aan een modderige weg vol diepe plassen. Het is er klein en eenvoudig: bureau, plastic stoeltjes, een boekenkast met de boeken waaruit ook ik het vak heb geleerd. Ze zitten onder het stof van Suriname.
Ik observeer haar. Haar werkroutine is zo anders dan de mijne. Bij haar de klassieke arts-patiëntverhouding, veel polyfarmacie, een enorme papierwinkel bij elk consult, géén computer op haar bureau en een verwarrende dubbelrol: ze is huisarts en bedrijfsarts voor dezelfde populatie.
beeld: Auteur
De Nederlandse consultvoering is hier niet aan de orde. Zaken als systematisch werken en vraagverheldering zijn hier overgewaaid. Hier ligt het stof van decaden: de doktergewoontes uit mijn studietijd, afgerond en ingeslepen door vele jaren praktijkvoering. Ik zie die gewoontes bij haar – ongerept. Ik herken ze van het spreekuur van mijn voorgangers. En het ontroert me.
Want onder dat stof, en niet eens zo diep daaronder, ligt de kern van ons vak: de een-op-een-relatie met een patiënt die je kent. Van wie je de context meeneemt in je woorden; waarbij respect de toon bepaalt.
Ook zie ik hier die wonderlijke mengeling van somatische klachten bij ongeruste mensen. Door een kleine draaiing van het perspectief gaat het glinsteren, valt de angstige lading uit hun verhaal en haalt de patiënt opgelucht adem.
Zo gaat dat, als het cultuurverschil niet ál te groot is: de verschillen zijn slechts de verpakking, buitenkant. Daarbinnen ligt de essentie, dat wat we gemeen hebben. De omlijsting dient slechts om dát scherp te zien.
Het is een bijzondere ervaring waarover we napraten in haar huis, op een steenworp van de praktijk. We werken in verschillende werelden, maar er is herkenning, eensgezindheid, collegialiteit, ontmoeting. Het is maar voor even. Dan hult de taxi haar in stof, we zwaaien.
Gert Roos, huisarts in Nederland, bezocht een conferentie in Suriname
Er zijn nog geen reacties bij dit bericht. Ziet u geen reactieformulier?
Best gewaardeerde docs
De Echte Coassistent
16-03-2011 |
De televisiereeks De Echte Coassistent volgt zes studenten geneeskunde tijdens hun coschappen in het Deventer Ziekenhuis. »»
Reacties: Plaats een reactie
Doc: Retourtje hiernamaals
15-03-2012 |
Retourtje hiernamaals is een documentaire over de veranderingen die mensen ondergaan nadat ze een bijna-dood- ervaring (BDE) hebben gehad. »»
Reacties: Plaats een reactie
Best gewaardeerde films
Film: Intouchables - Olivier Nakache, Eric Toledano
24-04-2012 |
Subliem acteerwerk in Intouchables, een op feiten gebaseerde film die bijna twintig miljoen Fransen naar de bioscoop trok. »»
Reacties: 2 reacties
Film: De goede dood - Wannie de Wijn
22-02-2012 |
‘Ik heb niks te maken met de dood. De dood is van jullie. Het sterven is van mij.’
Het klinkt hard, maar het komt er wel op neer voor de familie en vrienden van de ongeneeslijk zieke Bernhard, die besloten heeft om te sterven. »»
Reacties: Plaats een reactie
