Ga naar dashboard
U bent nu hier:

Zaal- en SEH-arts in Suriname - Alcohol en argwaan

Publicatie Nr. 24 - 10 juni 2009
Jaargang 2009
Rubriek Over de grens
Auteur Frederique Smink
Pagina's 1070-1071

Overspel wordt over het algemeen afgekeurd, maar niettemin is vreemdgaan een traditioneel Surinaams gebruik. Ongewild bereiken mij pikante roddels via allerlei informanten, van portier tot specialist. Die portier las me sexy sms’jes van zijn buitenvrouw uit Nederland voor. Ik wilde mijn vingers in mijn oren doen en luid het Surinaamse volkslied neuriën.

Dit was zo ontzettend none of my business and dude, it’s the dócter you’re talking to! Ik ben mij hier meer bewust van mijn status als arts omdat iedereen zich ervan bewust is. Door al die confidenties die me opgedrongen worden voel ik me vaak ongemakkelijk. Soms weet je te veel van mensen om ze nog recht in de ogen te kunnen kijken.

Het heeft een schrijnende keerzijde. Het recht op overspel lijkt gereserveerd voor de man. In Nickerie wonen veel Hindoestaanse mannen die een zeer traditionele opvatting over het huwelijk hebben, en dan vooral als het om de plichten van de vrouw gaat. Hindoestaanse meisjes trouwen erg jong. De minimumleeftijd is een paar jaar geleden opgerekt naar zeventien jaar. 

Deze jonge echtgenotes worden geacht kinderen te baren, op te voeden, het huishouden te bestieren en de oren naar hun man te laten hangen. Sommigen mogen alleen de deur uit onder begeleiding van hun man. En ondanks zo’n totalitair regime ziet de man toch nog kans om zijn huishoudster van overspel te betichten. Een vrouw die vreemdgaat is ultiem vernederend voor de Hindoestaanse man.

Het betekent dat je je vrouw niet kan bevredigen en nog erger: niet in de hand kan houden. Het is een aantasting van eer en autoriteit. Het is gezichtsverlies. Kortom, het is om je dood te schamen. Hindoestaanse mannen zijn dus bezitterig ten aanzien van hun vrouw. Ze wordt kort gehouden en heeft weinig vrijheden. Toch slaat vaak de achterdocht toe, vooral na alcoholgebruik. En de achterdocht slaat hard. De meeste gevallen van huiselijk geweld die ik op de Eerste Hulp zie, komen hieruit voort: alcohol en argwaan.

Op een avond bracht een dochter haar moeder. Het was een dikke vrouw van midden vijftig die er miserabel uitzag. Lamgeslagen. Haar man was dronken thuisgekomen en had een vreemde brommer voor de deur zien staan. Hij had daar de logische conclusie aan verbonden dat zijn vrouw dus met een vreemde vent in bed lag. Furieus snelde hij het huis binnen, alwaar hij zijn vrouw bezemend aantrof. Dit lijkt mij afdoende bewijs dat ze niet vreemdging, in ieder geval niet op dat moment. Toch sloeg hij haar met een steen in het gezicht. Zo kwam ze bij mij, deze ongelukkige vrouw: uitgebloed en uitgebloeid.

Schrijnend, om meerdere redenen. Ik zag die vrouw, al wat ouder, met fors overgewicht en een gezicht dat veel te verduren heeft gehad. Niet bepaald een vrouw die verleidt of wordt verleid. En daarnaast: ze was aan het bézemen. Ze was zíjn huis aan het bezemen! Zo de waard is, vertrouwt hij zijn gasten!

Een andere anekdote. Een aangeschoten man van een jaar of 25 kwam met een diepe snijwond in zijn onderarm naar de Eerste Hulp. Hij was onrustig en wilde bij het zien van naald en draad niet worden gehecht. Zijn gedrag werd onprettig. Eerst vroeg hij aan mij of ik hem over zijn hoofd wilde aaien (het antwoord was nee). Toen ging hij met armen en benen maaien. De al wat oudere, ervaren verpleegkundige zei beslist dat hij nu echt stil moest liggen, anders konden we hem niet helpen. Hierop voegde hij haar toe: ‘Als je mijn vrouw was, dan zou je ervan lusten!’

Je zou het niet verwachten, maar Surinaamse vrouwen die zijn mishandeld door hun man, doen vaak aangifte bij de politie. Ze komen dan met een zogeheten politievisum naar de Eerste Hulp. Een politievisum is een formulier dat door de dienstdoende arts moet worden ingevuld en waarin moet worden beschreven welke letsels zijn waargenomen. Waar zo’n aangifte toe leidt, weet ik niet. Maar ik draag mijn steentje bij door in lekentaal ‘bloeduitstorting oog’, ‘schaafwond voorhoofd’ of ‘hersenschudding’ in te vullen.  Knarsetandend en hoofdschuddend.

Frédérique Smink, werkte als zaal- en SEH-arts in Nickerie, Suriname.
Beeld: Auteur

PDF van dit artikel

Er zijn nog geen reacties bij dit bericht. Ziet u geen reactieformulier?

Tijdschriftarchief | Nieuwsbrief

Volg Medisch Contact op Twitter

Best gewaardeerde docs

Meer documentaires »»

Best gewaardeerde films

Meer films »»

Deelnemende sites

Voor deze site(s) bent u ingelogd