Pacemaker vertraagt sterven
| Publicatie | Nr. 09 - 04 maart 2010 |
|---|---|
| Jaargang | 2010 |
| Rubriek | Brieven |
| Auteur | dr. L. van Erven, dr. M.C.G. Daniëls |
In het interview met Kea Fogelberg komt de vraag ter sprake hoe om te gaan met pacemakers en ICD’s bij terminale patiënten (MC 5/2010: 206).
Het opstellen van een richtlijn op dit terrein is moeilijke materie. De zorg voor pacemaker- en ICD-patiënten is de expertise van de cardioloog, gespecialiseerd in dergelijke apparaten. Deze zorg is in ziekenhuizen beschikbaar en is extramuraal meestal niet eenvoudig te organiseren. De meeste mensen sterven buiten het ziekenhuis, waar dus beperkte kennis van de eigenschappen van pacemakers en ICD’s voorhanden is.
Aangezien het aantal patiënten met pacemaker en ICD’s toeneemt, hebben extramuraal werkende artsen steeds te maken met de vraag of en wanneer de programmering van een pacemaker of ICD moet worden aangepast. Een richtlijn is daarom relevant.
Verschillen in zorgterreinen en kennisniveaus bemoeilijken de ontwikkeling van zo’n richtlijn aanzienlijk. Daarnaast is het de vraag hoe de verantwoordelijkheden en beslissings- en handelingsbevoegdheden liggen. Het uitzetten van de zogenaamde tachytherapie van een ICD kan het leven beëindigen op het moment dat zich dergelijke ritmestoornissen voordoen. Het uitzetten van een pacemakerfunctie is in korte tijd dodelijk indien er geen eigen hartritme is.
Verantwoordelijkheden en bevoegdheden moeten juridisch worden getoetst waarbij de rolverdeling tussen zorgverleners nog nader bepaald dient te worden. De vraag is bovendien of bij uitzetten van een pacemaker met de dood als direct gevolg zorgvuldigheidseisen moeten worden gehanteerd zoals bij actieve euthanasie. Medewerkers van pacemaker- en ICD-producenten, lijken niet de geëigende personen om een handeling te verrichten met mogelijk de dood tot direct gevolg.
Hoe de uiteindelijke verantwoordelijkheden en organisatie van deze terminale zorg eruit zal zien, moet worden vastgelegd in een richtlijn. Recentelijk is binnen de cardiologische beroepsgroep een initiatief gestart om tot een dergelijke richtlijn te komen. Hierbij zal samenwerking worden gezocht met de eerste lijn en andere betrokken hulpverleners.
Bussum, februari 2010
dr. L. van Erven, cardioloog, werkgroep ‘perimortale zorg device patiënten’ van de NHRA van de NVVC
dr. M.C.G. Daniëls, cardioloog, voorzitter NVVC
Naar de Brievenrubriek
Er zijn nog geen reacties bij dit bericht. Ziet u geen reactieformulier?
Best gewaardeerde docs
De Echte Coassistent
16-03-2011 |
De televisiereeks De Echte Coassistent volgt zes studenten geneeskunde tijdens hun coschappen in het Deventer Ziekenhuis. »»
Reacties: Plaats een reactie
Doc: Retourtje hiernamaals
15-03-2012 |
Retourtje hiernamaals is een documentaire over de veranderingen die mensen ondergaan nadat ze een bijna-dood- ervaring (BDE) hebben gehad. »»
Reacties: Plaats een reactie
Best gewaardeerde films
Film: Intouchables - Olivier Nakache, Eric Toledano
24-04-2012 |
Subliem acteerwerk in Intouchables, een op feiten gebaseerde film die bijna twintig miljoen Fransen naar de bioscoop trok. »»
Reacties: 2 reacties
Film: De goede dood - Wannie de Wijn
22-02-2012 |
‘Ik heb niks te maken met de dood. De dood is van jullie. Het sterven is van mij.’
Het klinkt hard, maar het komt er wel op neer voor de familie en vrienden van de ongeneeslijk zieke Bernhard, die besloten heeft om te sterven. »»
Reacties: Plaats een reactie
