Ga naar dashboard
U bent nu hier:

Goede spoedzorg is tijdige zorg

Publicatie Nr. 10 - 11 maart 2010
Jaargang 2010
Rubriek Artikelen
Auteur M.R. Remijn
Pagina's 444-446

Pilot laat zien dat wachttijden SEH veel korter kunnen

De vraag naar spoedzorg blijft groeien, dus lopen de wachttijden op. Het Maasstad Ziekenhuis weet een manier om patiënten sneller te ontslaan, het wachten te verkorten en meer rust te creëren op de SEH.

De afgelopen jaren is de vraag naar spoedzorg in Nederland toegenomen.1 Lange wachttijden zijn het gevolg en hebben veel ongewenste effecten. Zo raken patiënten ontevreden en moeten ambulances vaak wachten voor het afleveren van patiënten. Ook de werkdruk op de afdeling neemt toe; artsen en verpleegkundigen hebben het idee dat ze achter de feiten aanlopen. Bekend is dat in de behandeltijd van een patiënt veel wachttijd verdisconteerd zit: wachten op de behandelaar, op uitslagen, op interventie, enzovoort.

Er is veel winst geboekt door de redenen van de vertraging te inventariseren. beeld: Maasstad Ziekenhuis. Er is veel winst geboekt door de redenen van de vertraging te inventariseren. beeld: Maasstad Ziekenhuis.

De Spoedeisende Hulp van het Maasstad Ziekenhuis ziet op locatie Zuider 44.000 patiënten per jaar, hoewel het oorspronkelijk is gebouwd op 20.000 patiënten per jaar. De SEH beschikt over twaalf reguliere behandelplekken, één crashkamer en een observatorium van tien bedden, dat fungeert als buffer tussen de SEH en de verpleegafdelingen.

In november 2008 is op de SEH en het observatorium gestart met het invoeren van de Theory of Constraints (ToC). Basisgedachte van deze, door Eliyahum Goldratt ontwikkelde theorie: hoe complexer het probleem, hoe simpeler de oplossing. Binnen elke keten is een zwakste schakel die de snelheid/robuustheid van de keten bepaalt.2 3

Nulmeting
Bij de start is voor de SEH het doel gesteld dat 98 procent van de patiënten binnen vier uur behandeld moeten zijn (bij een nulmeting was dit 75%) en de SEH moeten hebben verlaten. Voor het observatorium was de doelstelling dat 75 procent van de patiënten binnen twaalf uur en 100 procent binnen 24 uur het observatorium moet hebben verlaten. Bij een nulmeting op het observatorium lagen patiënten hier tussen de twee en veertig uur.

Uitgangspunt is dat de kwaliteit van zorg niet in het geding mag komen. Sterker nog, wij hebben de tijdigheid van zorg als onderdeel van de kwaliteit van zorg bestempeld. Bij inschrijving aan de balie van de SEH wordt de patiënt ook ingeschreven in een applicatie die het tijdspad van de patiënt volgt. De tijd begint direct te lopen bij de inschrijving en in een periode van vier uur wordt drie keer de vraag gesteld waarop de patiënt wacht (reden van vertraging). De vertragende factoren zijn specifiek voor onze situatie gedefinieerd (bijvoorbeeld wachten op aios, op behandelkamer, op röntgen, op labuitslagen, enzovoort). Bij het observatorium wordt na vier, acht en twaalf uur gevraagd waar de patiënt op dat moment op wacht.

Elke vier uur was er een korte bijeenkomst (duur 5 minuten) van de verpleegkundigen en de artsen en werd er gekeken naar de meest voorkomende redenen van vertraging en wat daar op dat moment aan gedaan kon worden. Wekelijks is er een buffermeeting waarin de projectgroep kijkt naar de resultaten van de afgelopen week en acties bepaalt om de vertragende factoren op te lossen. In de projectgroep zitten naast de manager, teamleiders, verpleegkundigen ook specialisten van de vijf grote vakgroepen. Geleidelijk aan is er een aantal vertragende factoren opgelost. Begin februari 2009 was het doel – 98 procent van de patiënten verlaat de SEH binnen vier uur – behaald, zonder dat er capaciteit aan het systeem was toegevoegd.

beeld: Maasstad Ziekenhuis.

Groot en klein leed
Op 23 februari 2009 is het doel bijgesteld: minimaal 98 procent van de patiënten moest binnen drie (in plaats van vier) uur de SEH hebben verlaten. Daartoe is de afdeling Interne geneeskunde gestart met een supervisor (specialist) die aanwezig is op de SEH. Deze specialist ondersteunt de aios interne geneeskunde en ziet de zelfverwijzers voor de interne geneeskunde in een poliklinische setting.

Deze patiënten worden nu niet meer op een brancard gelegd maar gezien door de specialist, er wordt eventueel bloed afgenomen en hierna gaat de patiënt weer naar de wachtkamer, wat weer behandelruimte creëert voor de volgende patiënt. In de pilot is gebleken dat deze patiëntengroep gemiddeld 25 minuten eerder wordt ontslagen of opgenomen. Ook is het rooster van de aios aangepast zodat er op de piekuren een overlap is in de bezetting

In augustus 2009 is de chirurgie gestart met het scheiden van de zelfverwijzers in de stromen groot en klein leed. Voor de stroom klein leed (MTS, Manchester Triage Systeem, kleur blauw) is bekend dat deze lange wachttijden kunnen hebben omdat de medisch urgentere patiënten eerder worden behandeld. De stroom klein leed wordt nu gezien door een aparte aios, die vanaf 12.30 uur op de SEH aanwezig is, of door de nurse practitioner van de SEH. Door het scheiden van deze stromen ontstaat er meer rust op de afdeling en wordt nu 90 procent van de patiënten binnen de categorie klein leed binnen twee uur ontslagen.
De andere aios voor de chirurgie houdt zich volledig bezig met de verwezen patiënten, die nu profiteren van een versnelde doorstroom.

Extra verpleegkundige
Ook wordt meer gestuurd op de doorstroom naar het observatorium. Door hier patiënten te plaatsen die wachten op bijvoorbeeld een echo, kan de doorstroom van de SEH worden gegarandeerd. De redenen van vertraging bij het observatorium hebben ook geleid tot afspraken met Radiologie over twee toegewezen plaatsen in het echoprogramma voor patiënten op het observatorium. Verder komen de patiënten van het observatorium als eerste in aanmerking voor de spoedecho om 16.00 uur. Op 2 november is gestart met de functie van coördinerend verpleegkundige. Dit is een extra SEH-verpleegkundige die tussen 11.00 en 19.30 uur de hele patiëntenlogistiek op de SEH en het observatorium coördineert.

Al met al heeft de nieuwe aanpak tot goede resultaten geleid. Zo is in november 2009 de doelstelling gehaald om 98 procent van de patiënten binnen drie uur uit de SEH te kunnen ontslaan. Ook de target van het observatorium, 75 procent verlaat het binnen twaalf uur, is bereikt. Op beide afdelingen heerst meer rust en iedereen die betrokken is bij het behandelproces, weet waar de patiënt op wacht. Patiënten klagen bijna niet meer over wachttijden, ambulances hoeven niet meer te wachten voor het afleveren van de patiënten. Oftewel: de patiënt staat weer centraal.

M.R. Remijn, manager SEH/Patiëntenlogistiek, 1ste crisiscoördinator Maasstad Ziekenhuis

Correspondentieadres: RemijnM@maasstadziekenhuis.nl;
c.c.: redactie@medischcontact.nl

Geen belangenverstrengeling gemeld.

Samenvatting

  • Door de toegenomen vraag naar spoedzorg lopen de wachttijden 
    voor patiënten op.
  • Ter bevordering van de doorstroom startte het Maasstad Ziekenhuis eind 2008 met het inzichtelijk maken, vastleggen en oplossen van vertragende factoren.
  • Dit betekent niet altijd het toevoegen van extra capaciteit. Juist het focussen op de volgende stap in de zorgketen levert rust en snellere behandeling, met behoud van kwaliteit.

PDF van dit artikel

Eerdere MC-artikelen over dit onderwerp: 

Referenties
1. Schrijvers AJP. Atlas en scenario’s voor spoedzorg. Igitur 2008. 2. Goldratt E. Het doel. Spectrum 2008. 3. Goldratt E. De zwakste schakel. Spectrum 2008.



Ziet u geen reactieformulier? Reacties. (1)

"Het Maasstad Ziekenhuis in Rotterdam Zuid heeft ervaren dat de spoedeisende eerste hulp (SEH) aanvankelijk gebouwd op 20000 gevallen per jaar gegroeid is naar 44000 patiënten. Bij de start is voor de SEH het doel gesteld dat 98% van de patiënten binnen 4 uur behandeld moeten zijn en de SEH hebben verlaten. Bij een nulmeting bleek dit 75%. Een observatorium met 10 bedden is onderdeel van de SEH en buffer tussen SEH en verpleegafdeling. De doelstelling was dat 75% van de patiënten binnen 12 uur en 100% binnen 24 uur het observatorium gepasseerd zijn. Bij een nulmeting lagen de mensen daar tussen de 2 en 40 uur. Wat het Maasstad Ziekenhuis zich afvroeg: Kan dat beter? En vervolgens nauwkeurig ging toezien op de efficiëntie van samenwerking van artsen en verpleegkundigen. Het bleek toen mogelijk de doelen te halen zonder extra personeel. Een compliment voor het ziekenhuis (bij eenzelfde kwaliteit, zo lijkt het) is hier op zijn plaats. Maar, hoewel het altijd goed is om de efficientie te bewaken, lijkt het probleem niet uitputtend behandeld en kan door verder stijgen van het aanbod aan de SEH dit vastlopen en zich uiten in o.m. langere wachttijden en mogelijk verminderde kwaliteit van zorg. Moet men zich verder niet de volgende vragen stellen: 1. Waarom groeit het aanbod aan de SEH zo sterk? Een verdubbeling van wat men verwachtte! 2. Wat bieden die 44000 personen aan? 3. Zijn die mensen verwezen door de huisarts of komen zij rechtstreeks. 4. Hoeveel van deze mensen hadden door de huisarts behandeld kunnen worden? 5. Is het niet zo dat in principe deze 44000 mensen eerst door de huisarts gezien zouden moeten worden, hoe je dat dan ook organiseert? Het zou kunnen dat men als oplossing zou moeten kiezen: een ervaren huisarts aan de poort van het ziekenhuis die de schifting doet. “Klein leed” hoort toch niet op de SEH thuis en waar gaat het heen met kosten en kwaliteit als de zaken zich blijven ontwikkelen zonder antwoord op de gestelde vragen.

E. van der Does, ex-ouderwetse huisarts."

E. van der Does, Rotterdam - 23-03-2010 14:17

Tijdschriftarchief | Nieuwsbrief

Volg Medisch Contact op Twitter

Best gewaardeerde docs

Meer documentaires »»

Best gewaardeerde films

Meer films »»

Deelnemende sites

Voor deze site(s) bent u ingelogd