‘Popeye sign’

"In deze aflevering van de rubriek Gezien getiteld ‘Popeye sign’is volgens mij iets anders aan de hand.

Bij mij kwam de vraag op: was de betrokken patiënt een roker? De sterk verlittekende acne in het gelaat en vooral de drie gepigmenteerde maculae op de binnenzijde van de bovenarm deden mij vermoeden dat deze patiënt wellicht ook lijdt aan hidradenitis suppurativa. Alle, of vrijwel alle patiënten met dit ziektebeeld zijn namelijk rokers (>90%).

Op grond van histochemisch onderzoek (nog niet gepubliceerd) vermoed ik dat door het roken de productie van collagenase en elastase is aangetast en dat leidt tot verval van collageen en elastine in de weefsels (de subcutis). Bij de hidradenitis suppurativa ontstaan zodoende na afsluiting van de talgklierafvoer omvangrijke, met pus gevulde holten in de bindweefselrijke laag in de subcutis.

Ik kan me voorstellen dat een vergelijkbaar proces – de degeneratie van collageen en elastine – opgetreden is in de bicepspees van de krachtsporter, indien hij rookt.

Enschede, juli 2010

dr. W.H. Bos, huidarts n.p."

, - 01-09-2010 14:33

"Hierbij laat ik Medisch Contact en lezers weten, dat de diagnose bij mijn foto van het "Popeye sign" onjuist is. Professor Verhaar uit Rotterdam en Ruud van Hove, arts-assistent Orthopedie
in Hoofddorp, verklaarden mij, met overtuigend argument, dat de foto een proximale ruptuur van de biceps betreft en geen distale ruptuur kan zijn. En dat een distale ruptuur van de biceps,
net als een achillespeesruptuur, altijd een operatie nodig heeft.
Mijn dank hiervoor en ik heb inmiddels het boek van professor Verhaar aangeschaft (Leerboek Orthopedie). Mocht hij ooit de foto van het Popeye-sign of een pianotoets fenomeen,
voor een volgende editie van zijn mooie boek willen gebruiken, dan zou ik vereerd zijn. Met vriendelijke groet, Elisabeth Vrolijk
"

E. Vrolijk, AMSTERDAM - 27-07-2010 21:34

"Zeer geachte collega,

In Medisch Contact (8 juli, nr 27, blz 65) heeft U een mooie foto van een patiënt met een bicepspeesruptuur (Leidend tot het Popey sign). De uitleg van de oorzaak is echter niet correct.

Gaarne wil ik U verwijzen naar het door studenten, huisartsen en fysiotherapeuten veel gebruikte Leerboek Orthopedie (ed JAN Verhaar en JBA van Mourik). Op blz 347 en 348 staat de uitleg:

Het betreft een PROXIMALE ruptuur en geen DISTALE ruptuur. Als een pees ruptureert, wordt die door de spierbuik teruggetrokken. Dat is ook de reden dat een pees na rupturering meestal gehecht moet worden (vergelijk achilles peesruptuur). Dit geldt ook voor de DISTALE ruptuur van de M.Biceps. Proximaal heeft de bicepspees evenwel twee origo's: de lange bicepspees zit vast in het gewricht proximaal aan het glenoid, de korte kop zit vast aan de processus coracoideus. Door degeneratie (vaak icm chron impingement) ruptureert de lange bicepspees wel eens. De pees trekt zich terug en de spier zwelt op, maar het deel van de biceps dat vast blijft zitten aan de processus coracoideus blijft gewoon functioneren, waardoor ook de functie van de Biceps blijft behouden. Dit geeft wel wat krachtsverlies, maar bijna nooit hinderlijk.

Wellicht is het nuttig hier nog even op terug te komen, want DISTALE bicepspeesrupturen mogen niet veronachtzaamd worden.

met vriendelijke groet

Jan Verhaar"

Prof.dr. J.A.N. Verhaar, Hoofd afdeling Orthopaedie, Erasmus MC, Rotterdam - 16-07-2010 12:52

"In het artikel van Elisabeth Vrolijk wordt het ‘Popeye sign’ foutief beschreven.
Het artikel beschrijft dat het ‘Popeye sign’ wordt gezien bij een distale bicepspees ruptuur. Dit is incorrect. De prominerende spierbuik is te wijten aan een proximale ruptuur.
De meeste bicepspees rupturen treden proximaal op ter hoogte van de lange bicepspees, waarbij de spierbuik naar distaal verplaatst. Dit leidt dan tot het ‘Popeye sign’. De behandeling is meestal conservatief. In acute situaties bij jonge, actieve mensen kan refixatie middels een bicepstenodese worden verricht. Een distale afscheuring leidt tot meer krachtsverlies tijdens flexie en supinatie en vereist derhalve bijna altijd chirurgische interventie.

Mw. A. Leeuwesteijn,
Orthopedisch chirurg, Maasziekenhuis Pantein Boxmeer
"

A.E.E.P.M. Leeuwesteijn, GROESBEEK - 12-07-2010 16:32

"Rectificatie: zoals uit diverse reacties al valt op te maken is dit in ieder geval GEEN distale bicepspees ruptuur! De foto toont ons een ruptuur van de proximale bicepspees, en wel het caput longum. Dit deel zit vast aan de bovenrand van het glenoid. Het wordt in de orthopedische praktijk regelmatig gezien in het kader van rotatorcuff pathologie. Behandeling is in de regel conservatief, een uitzondering vormen wellicht de traumatische rupturen bij jonge actieve personen. Goede studies in deze die lange termijn resultaten laten zien ontbreken echter. Distale bicepspeesrupturen dienen in de regel WEL operatief behandeld te worden. Uitzondering vormen wellicht de oudere patiënt die weinig eisend is. Dus laat de boodschap zijn dat niet elke ingestuurde foto en kloppend bijschrift heeft zoals dit voorval laat zien. De foto daarentegen is wel illustratief, een klassiek voorbeeld van een proximale (caput longum) bicepspees ruptuur. Paul Langendijk, orthopedisch chirurg vanuit Marokko
De"

P.T.H. Langendijk, LEIDEN - 10-07-2010 20:08