Ga naar dashboard
U bent nu hier:

Nieuwe antistollingsmiddelen

Publicatie Nr. 29/30 - 22 juli 2010
Jaargang 2010
Rubriek Brieven
Auteur Coen Hemker
Pagina's 1483

In clinical trials is waargenomen dat standaarddosering van nieuwe orale anticoagulantia een significante bescherming biedt tegen trombose bij een acceptabel bloedingsrisico (MC 22/2010: 1016).1 Of standaarddosering ook de beste is voor een individuele patiënt hangt verder af van de vraag hoe goed deze individuele patiënt te vergelijken is met de gemiddelde patiënt uit de trial.

In tegenstelling tot de behandeling met vitamine-K-antagonisten is er voor deze nieuwe middelen en ook voor laag-moleculair-gewichtheparines (LMWH) geen stollingstest die het effect (in tegenstelling tot de plasmaconcentratie) van de middelen betrouwbaar kan registreren.2

Dit komt omdat een stollingstest de tijd meet die verloopt voordat trombinevorming begint, terwijl het bloedings- en tromboserisico afhangt van de hoeveelheid trombine die daarna wordt gevormd (de endogene trombinepotentiaal, ETP). Het verband tussen hoge ETP en veneuze trombose en lage ETP en bloeding is inmiddels in vele publicaties aangetoond. 3-25 De nieuwe antitrombotica en LMWH verlagen zonder uitzondering de ETP, maar verlengen lang
niet altijd (een vorm van) stollingstijd.2-26

De ETP vertoont een sterke inter-individuele spreiding (≈16%).27 Het effect van antistollingsbehandeling superponeert op deze variabiliteit, hoe stabiel de farmacokinetiek en -dynamiek verder ook zouden zijn. Standaarddosering leidt daarom niet tot een standaardeffect. Voor LMWH is aangetoond dat het effect zeer variabel is (cv ≈20%).28 De schaarse gegevens voor de nieuwe orale antistollingsmiddelen wijzen in dezelfde richting.29

Standaarddosering is de enige reële optie zolang men het effect niet kan controleren, maar het is waarschijnlijk (voor LMWH zelfs zeker) dat men zo de een over- en de ander onderdoseert; a fortiori als de patiënt niet vergelijkbaar is met de trial populatie (jonger, ouder, zieker et cetera).De vraag is dus niet of we de nieuwe antistollingsmiddelen móeten controleren, maar of we ze kúnnen controleren.

Maastricht, juni 2010

Coen Hemker, ontwikkelde de methode om trombinevorming te meten en is adviseur van Stago Diagnostics, dat deze methode vermarkt.


Literatuur
1. Brouwers JRBJ, Piersma-Wichers G, de Jonge Baas U, van Woerkom M: Nieuwe antistollingsmiddelen, Medisch contact 2010, 65:1016-1019

2. al Dieri R, Alban S, Beguin S, Hemker HC: Thrombin generation for the control of heparin treatment, comparison with the activated partial thromboplastin time, J Thromb Haemost 2004, 2:1395-1401

3. Al Dieri R, Peyvandi F, Santagostino E, Giansily M, Mannucci PM, Schved JF, Beguin S, Hemker HC: The thrombogram in rare inherited coagulation disorders: its relation to clinical bleeding, Thromb Haemost 2002, 88:576-582

4. Alhenc-Gelas M, Plu-Bureau G, Guillonneau S, Kirzin JM, Aiach M, Ochat N, Scarabin PY: Impact of progestagens on activated protein C (APC) resistance among users of oral contraceptives, J Thromb Haemost 2004, 2:1594-1600

5. Bagot CN, Marsh MS, Whitehead M, Sherwood R, Roberts L, Patel RK, Arya R: The effect of estrone on thrombin generation may explain the different thrombotic risk between oral and transdermal hormone replacement therapy, J Thromb Haemost

6. Besser M, Baglin C, Luddington R, van Hylckama Vlieg A, Baglin T: High rate of unprovoked recurrent venous thrombosis is associated with high thrombin-generating potential in a prospective cohort study, J Thromb Haemost 2008, 6:1720-1725

7. Brummel-Ziedins KE, Vossen CY, Butenas S, Mann KG, Rosendaal FR: Thrombin generation profiles in deep venous thrombosis, J Thromb Haemost 2005, 3:2497-2505

8. Chantarangkul V, Clerici M, Bressi C, Giesen PL, Tripodi A: Thrombin generation assessed as endogenous thrombin potential in patients with hyper- or hypo-coagulability, Haematologica 2003, 88:547-554

9. Curvers J, Thomassen MC, Rimmer J, Hamulyak K, van der Meer J, Tans G, Preston FE, Rosing J: Effects of hereditary and acquired risk factors of venous thrombosis on a thrombin generation-based APC resistance test, Thromb Haemost 2002, 88:5-11

10. Andre JM, Galambrun C, Trzeciak MC, Dargaud Y, Kaplan-Gouet C, Jallu V, Bertrand Y: Acquired Glanzmann’s thrombasthenia associated with acute lymphoblastic leukemia, J Pediatr Hematol Oncol 2005, 27:554-557

11. Dargaud Y, Bordet JC, Trzeciak MC, Vinciguerra C, Negrier C: A case of Glanzmann’s thrombasthenia successfully treated with recombinant factor viia during a surgical procedure: observations on the monitoring and the mechanism of action of this drug, Haematologica 2006, 91:ECR20

12. Eichinger S, Hron G, Kollars M, Kyrle PA: Prediction of recurrent venous thromboembolism by endogenous thrombin potential and D-dimer, Clin Chem 2008, 54:2042-2048

13. Faber CG, Lodder J, Kessels F, Troost J: Thrombin generation in platelet-rich plasma as a tool for the detection of hypercoagulability in young stroke patients, Pathophysiol Haemost Thromb 2003, 33:52-58

14. Choay J, Petitou M, Lormeau JC, Sinay P, Casu B, Gatti G: Structure-activity relationship in heparin: a synthetic pentasaccharide with high affinity for antithrombin III and eliciting high anti-factor Xa activity, Biochem Biophys Res Commun 1983, 116:492-499

15. Hron G, Kollars M, Binder BR, Eichinger S, Kyrle PA: Identification of patients at low risk for recurrent venous thromboembolism by measuring thrombin generation, Jama 2006, 296:397-402

16. Kyrle PA, Mannhalter C, Beguin S, Stumpflen A, Hirschl M, Weltermann A, Stain M, Brenner B, Speiser W, Pabinger I, Lechner K, Eichinger S: Clinical studies and thrombin generation in patients homozygous or heterozygous for the G20210A mutation in the prothrombin gene, Arterioscler Thromb Vasc Biol 1998, 18:1287-1291

17. Lincz LF, Lonergan A, Scorgie FE, Rowlings P, Gibson R, Lawrie A, Seldon M: Endogenous thrombin potential for predicting risk of venous thromboembolism in carriers of factor V Leiden, Pathophysiol Haemost Thromb 2006, 35:435-439

18. Curvers J, Thomassen MC, Nicolaes GA, Van Oerle R, Hamulyak K, Hemker HC, Tans G, Rosing J: Acquired APC resistance and oral contraceptives: differences between two functional tests, Br J Haematol 1999, 105:88-94

19. Siegemund T, Petros S, Siegemund A, Scholz U, Engelmann L: Thrombin generation in severe haemophilia A and B: the endogenous thrombin potential in platelet-rich plasma, Thromb Haemost 2003, 90:781-786

20. Tchaikovski SN, BJ VANV, Rosing J, Tans G: Development of a calibrated automated thrombography based thrombin generation test in mouse plasma, J Thromb Haemost 2007, 5:2079-2086

21. Tripodi A, Legnani C, Chantarangkul V, Cosmi B, Palareti G, Mannucci PM: High thrombin generation measured in the presence of thrombomodulin is associated with an increased risk of recurrent venous thromboembolism, J Thromb Haemost 2008, 6:1327-1333

22. Tripodi A, Legnani C, Palareti G, Chantarangkul V, Mannucci PM: More on: high thrombin generation and the risk of recurrent venous thromboembolism, J Thromb Haemost 2009, 7:906-907

23. Tripodi A, Martinelli I, Chantarangkul V, Battaglioli T, Clerici M, Mannucci PM: The endogenous thrombin potential and the risk of venous thromboembolism, Thromb Res 2007, 121:353-359

24. Brandts A, van Hylckama Vlieg A, Rosing J, Baglin TP, Rosendaal FR: The risk of venous thrombosis associated with a high endogenous thrombin potential in the absence and presence of activated protein C, J Thromb Haemost 2007, 5:416-418

25. Gatt A, Riddell A, van Veen JJ, Kitchen S, Tuddenham EG, Makris M: Optimizing warfarin reversal--an ex vivo study, J Thromb Haemost 2009, 7:1123-1127

26. Couturaud F, Duchemin J, Leroyer C, Delahousse B, Abgrall JF, Mottier D: Thrombin generation in first-degree relatives of patients with venous thromboembolism who have factor V Leiden. A pilot study, Thromb Haemost 2008, 99:223-228

27. Hemker HC, Giesen P, Al Dieri R, Regnault V, de Smedt E, Wagenvoord R, Lecompte T, Beguin S: Calibrated automated thrombin generation measurement in clotting plasma, Pathophysiol Haemost Thromb 2003, 33:4-15

28. Al Dieri R, Alban S, Beguin S, Hemker HC: Fixed dosage of low-molecular-weight heparins causes large individual variation in coagulability, only partly correlated to body weight, J Thromb Haemost 2006, 4:83-89

29. Bostrom SL, Hansson GF, Kjaer M, Sarich TC: Effects of melagatran, the active form of the oral direct thrombin inhibitor ximelagatran, and dalteparin on the endogenous thrombin potential in venous blood from healthy male subjects, Blood Coagul Fibrinolysis 2003, 14:457-462

Er zijn nog geen reacties bij dit bericht. Ziet u geen reactieformulier?

Tijdschriftarchief | Nieuwsbrief

Volg Medisch Contact op Twitter

Best gewaardeerde docs

Meer documentaires »»

Best gewaardeerde films

Meer films »»

Deelnemende sites

Voor deze site(s) bent u ingelogd