Voor de zekerheid

Twee maanden geleden werd mijn aandacht getrokken door de Lightning Safety Awareness-campagne in de Verenigde Staten met als slogan ‘When thunder roars, go indoors’. Wij kunnen niet voorzichtig genoeg zijn als het onweert. Zodra het begint moeten we snel naar binnen. En ook daar ben je niet helemaal veilig. Blijf uit de buurt van telefoon, computer en videospelletjes. Bedenk dat de bliksem al kan inslaan voordat de regen begint. Na de laatste donder dien je zeker nog dertig minuten binnen te blijven.

Als je een dagje uitgaat, kijk dan altijd om je heen waar je eventueel naartoe kunt rennen als het onweer begint. Doen hoor, want je kunt er blijvende schade door oplopen, waaronder geheugenverlies, moeilijkheden met concentreren, slaapstoornissen, chronische pijn, duizeligheid, vermoeidheid, zwakte, spierkrampen, depressie en het kan zelfs dodelijke aflopen. Neem het alsjeblieft niet te licht op, want vorig jaar was het merendeel van de dodelijke slachtoffers slechts een paar meter van een veilige plaats verwijderd, maar bleef nog even buiten om het laatste stukje van het gazon te maaien.

Dit zou geestig zijn, als het niet genadeloos blootlegt hoe preventie functioneert. Het begint met een wetenschappelijk onderzoek dat moet aantonen hoe gevaarlijk menselijk gedrag kan zijn. Mensen worden bang gemaakt en als de campagne goed verloopt, roepen ze om bescherming tegen de onzekerheden. Hoe kan ik me indekken tegen deze risico’s?

Of het nu de duur van mijn slaap is, het tijdstip waarop ik naar bed ga, wat ik in mijn mond stop of juist wat ik niet eet, hoeveel ik drink en wat, of ik het met een condoom doe of met een onbekende, of ik er wel voldoende bij transpireer, hoe lang ik zit, in de zon of juist niet, of ik rook, of te veel pieker en op welke manier, of ik mijn leven lang wel drie glazen melk per dag heb gedronken of juist water, of je je kind vroeg krijgt of juist niet, of je borstvoeding geeft en hoe lang, of ik op zondag wel uitslaap (want dr. David Dinges uit Philadelphia heeft ontdekt dat twee uurtjes extra op zaterdag en zondag zo heilzaam zijn), of ik op slippers loop of dat je je voeten in schoenen met hoge hakken propt, het maakt allemaal niet uit want er is altijd wel een deskundige die dat gedrag onverantwoord vindt.

Elk aspect van het normale menselijke leven wordt uiteindelijk in kaart gebracht en de risico’s worden voor ons uitgetekend. Vervolgens wordt dat gedrag gedemoniseerd. Dat er vaak enorme belangen zitten achter onderzoeken en campagnes omdat het niet ongunstig is voor bepaalde partijen als ik veel melk drink, als ik mijn cholesterolverlagers trouw slik en niet mijn auto aan de kant zet en elke dag flink beweeg, dat alles wordt bedekt met de mantel der liefde. Zijn we niet allemaal bezig om het leven van mensen gelukkiger en langer te maken?

Angst over onze gezondheid overheerst. Behandeling van risicofactoren in plaats van behandeling van mensen is onze gezondheidszorg gaan domineren. Het heeft ertoe geleid dat het aantal vrouwen dat bij het vaststellen van erfelijke borstkanker ook de gezonde borst laat amputeren in tien jaar is verdubbeld. Bij 18 procent van deze preventieve chirurgie was er zelfs geen sprake van kwaadaardigheid in een der borsten. Onderzoek laat helaas zien dat preventieve chirurgie niet leidt tot minder ziektelast of een langer leven.

Onzekerheid heeft ervoor gezorgd dat in de Verenigde Staten 75 procent van de niet agressieve gevallen van prostaatkanker toch agressief wordt behandeld.

Allemaal voor de zekerheid.

Ivan Wolffers is arts en patiënt.

PDF van dit artikel

Alle bijdragen van Ivan Wolffers

• Afdrukken
• Doorsturen

Er zijn nog geen reacties bij dit bericht. Ziet u geen reactieformulier?

Tijdschriftarchief | Nieuwsbrief