U bent nu hier:

Zwarte haartong

Publicatie Nr. 42 - 21 oktober 2010
Jaargang 2010
Rubriek Gezien
Auteur F. Hoekstra, R. Verlaak
Pagina's 2189
beeld: auteurs beeld: auteurs

Wij zagen een 10 maanden oud meisje op de spoedeisende hulp. Het was haar moeder eerder die dag opgevallen dat het achterste gedeelte van haar tong zwart was. De zwarte verkleuring leek zich in de loop van de dag naar voren uit te breiden. Het meisje had geen last van de zwarte tong en eten en drinken verliep zonder problemen. Zij had geen koorts en was niet ziek. Een week eerder had het meisje vanwege een urineweginfectie een orale kuur amoxicilline-clavulaanzuur gekregen. Hiermee was zij goed opgeknapt.

Bij lichamelijk onderzoek werd op de dorsale helft van de tong een zwart, moeilijk wegschraapbaar korrelig beslag gezien (zie foto). Overig lichamelijk onderzoek toonde geen afwijkingen. De diagnose luidde ‘zwarte haartong’. De antibiotica werden gestaakt. Verder werd een afwachtend beleid gevoerd. Een uitstrijk van de tong toonde Candida albicans, Candida guilliermondii en Candida parapsilosis. Drie weken later was de zwarte verkleuring van de tong verdwenen.

Een zwarte haartong, ook wel lingua villosa nigra genoemd, is een benigne pijnloze aandoening
die wordt gekenmerkt door een bruin of zwart beslag op het dorsale deel van de tong. Dit beslag ontstaat door hypertrofie van de filiforme papillen en een toegenomen desquamatie.1 2 Bij forse
hypertrofie van de papillen kan het beslag een harig aspect krijgen.

Predisponerende factoren zijn antibioticagebruik, gebruik van psychotrope medicatie, slechte mondhygiëne, roken, alcohol- en koffiegebruik. Deze factoren kunnen bijdragen aan een verandering van de orale microflora, met overgroei van bacteriën of schimmels.

Hoewel er, zoals bij onze patiënt, soms een Candida gekweekt wordt, is het geen primaire Candida-infectie en zal de zwarte haartong niet reageren op antimycotica. De behandeling bestaat uit het elimineren van predisponerende factoren en een goede mondhygiëne. Eventueel kan het beslag met een zachte tandenborstel worden weggepoetst.

Op de dorsale helft van de tong van dit 10 maanden oude meisje zit een zwart, moeilijk wegschraapbaar korrelig beslag.

drs. F. Hoekstra, anios kindergeneeskunde,
drs. R. Verlaak, kinderarts-neonatoloog,
Canisius-Wilhelmina Ziekenhuis, Nijmegen

Correspondentieadres: franka_919@hotmail.com;

c.c.: redactie@medischcontact.nl


Literatuur

1. Poulopoulos AK, Antoniades DZ, Epivatianos A, Grivea IN, Syrogiannopoulos GA. Black hairy tongue in a 2-month-old infant. J Paediatr Child Health. 2008; 44: 377-9.

2. Korber A, Dissemond J. Black Hairy Tongue. N Engl J Med. 2006; 364: 67.

PDF van dit artikel

Rubriek Gezien

Ziet u geen reactieformulier? Reacties. (2)

"zwarte haartong - bijwerking van vele breedspectrum AB en andere medicatie; ook bij slechte mondzorg, koffie, roken en gekleurde mondspoeling; ip self-limiting disease"

M.L. Bos, AMSTERDAM - 14-10-2010 18:42

"Lingua nigra (villosa). Onschuldig, komt voor na medicijngebruik en geassocieerd met ouderdom en roken."

R.A. Hoekstra - 14-10-2010 13:25

Tijdschriftarchief | Nieuwsbrief

Volg Medisch Contact op Twitter

Best gewaardeerde docs

Meer documentaires »»

Best gewaardeerde films

Meer films »»

Deelnemende sites

Voor deze site(s) bent u ingelogd