Opbollende buik en dyspneu
| Publicatie | Nr. 49 - 09 december 2010 |
|---|---|
| Jaargang | 2010 |
| Rubriek | Gezien |
| Auteur | N.F. Rinsma, M. van der Does, dr. Y.E.P. Soethoudt |
| Pagina's | 2678 |
beeld: auteurs
Een 56-jarige man, bekend met een ossaal gemetastaseerd bronchuscarcinoom waarvoor een palliatief beleid met sinds één dag een morfinepomp, presenteert zich op de SEH met sinds twee dagen een progressief boller wordende buik, uitblijvende defecatie en dyspneu. Daarbij heeft hij onder morfinegebruik geen buikpijn.
Bij lichamelijk onderzoek wordt een zieke man gezien met een bloeddruk van 130/90mmHg, pols 145/min, saturatie 76% (+2L O2), ademhalingsfrequentie 20/min en een temperatuur van 36,4. De buik imponeert bol en gespannen. Bij auscultatie worden geen darmgeluiden waargenomen en blijkt er sprake te zijn van hypertympanie zonder druk- of loslaatpijn met opgeheven leverdemping.
Een liggende X-thorax (AP) toont vrij lucht onder het linkerdiafragma, met daarnaast in de rechterthoraxhelft pleuravocht, atelectase en mogelijk infiltratieve afwijkingen. Op de zijdelingse X-thorax wordt tevens een forse hoeveelheid vrij lucht gezien. Een liggende X-BOZ toont naast uitgezette darmlissen een dubbelcontour van de maag en het zichtbare ligamentum falciforme, beide tekenen van vrij lucht.
De diagnose luidt: vrij lucht in het abdomen op basis van gastro-intestinale perforatie bij paralytische ileus onder morfinegebruik. Gezien de slechte prognose wordt er – in overleg met de patiënt en zijn familie – afgezien van verdere operatieve ingrepen. Patiënt wordt opgenomen voor palliatieve zorg. Twee dagen later overlijdt hij.
Vrij lucht in de buikholte is het eenvoudigst waar te nemen op een staande X-thorax, waarbij de lucht zich onder de diafragmakoepels ophoopt. Op een buikoverzichtsfoto kan ook vrij lucht worden waargenomen, waarbij moet worden gelet op de dubbelcontour van de maag- of darmwand, die ontstaat doordat lucht zich zowel intra- als extraluminaal bevindt.
Daarnaast kunnen structuren die normaal gesproken op een buikoverzicht niet zichtbaar zijn, zoals het ligamentum falciforme, plots zichtbaar worden.
N.F. Rinsma, coassistent interne geneeskunde,
M. van der Does, huisarts in opleiding, SEH,
dr. Y.E.P. Soethoudt, internist-infectioloog, Elkerliek Ziekenhuis Helmond
correspondentieadres: n.rinsma@student.maastrichtuniversity.nl
cc: redactie@medischcontact.nl
Ziet u geen reactieformulier? Reacties. (2)
"Met belangstelling las en bekeek ik de rubriek "gezien: opbollende buik en dyspneu" in MC 65 nr.49 blz.2678. Graag wil ik hierover 3 opmerkingen maken. 1. Er zijn op de afgebeelde foto geen verwijde darmlissen zichtbaar. 2. Ook een liggende buikoverzichtsopname is zeer gevoelig voor het aantonen van kleinere hoeveelheden vrij lucht wanneer uitgevoerd in linker zijligging met horizontale stralengang; een prima alternatief voor patienten die niet in staat zijn om enkele minuten rechtop te zitten of te staan. 3. Bij een casus die zo stoelt op beeldvorming was m.i. zeker een rol weggelegd voor een radioloog; ook neem ik aan dat het beeld niet afkomstig is van de auteurs, maar van de afdeling Radiologie.
Als radioloog ben ik prima tevreden met mijn ondersteunende rol voor veel collega's, nadeel van zo'n rol is dat soms onzichtbaar blijft waar onze expertise van pas komt of kan komen. Vandaar deze reactie.
Rob van Dijk, radioloog Deventer Ziekenhuis"
"Ik zie lucht onder het diafragma en mgl het lig falciformum (contour re- paramediaan in de buik...?, ook is de buitenwand van darmen te zien, passend bij vrij lucht. Ook atelectase van re-long meen ik te zien Zou het een pneumoperitoneum kunnen zijn ten gevolge van een fistel bij het bronchuscarcinoom?"
Best gewaardeerde docs
De Echte Coassistent
16-03-2011 |
De televisiereeks De Echte Coassistent volgt zes studenten geneeskunde tijdens hun coschappen in het Deventer Ziekenhuis. »»
Reacties: Plaats een reactie
Doc: Retourtje hiernamaals
15-03-2012 |
Retourtje hiernamaals is een documentaire over de veranderingen die mensen ondergaan nadat ze een bijna-dood- ervaring (BDE) hebben gehad. »»
Reacties: Plaats een reactie
Best gewaardeerde films
Film: Intouchables - Olivier Nakache, Eric Toledano
24-04-2012 |
Subliem acteerwerk in Intouchables, een op feiten gebaseerde film die bijna twintig miljoen Fransen naar de bioscoop trok. »»
Reacties: 2 reacties
Film: De goede dood - Wannie de Wijn
22-02-2012 |
‘Ik heb niks te maken met de dood. De dood is van jullie. Het sterven is van mij.’
Het klinkt hard, maar het komt er wel op neer voor de familie en vrienden van de ongeneeslijk zieke Bernhard, die besloten heeft om te sterven. »»
Reacties: Plaats een reactie
