LPF-artsen bereid dwangvoeding te geven

Het bestuur van de Landelijke Vereniging voor Penitentiaire Geneeskunde (LPG), vindt dat haar leden niet moeten meewerken aan dwangvoeding. 'Ons bestuur is ertegen dat een medicus zich bemoeit met dwangvoeding. Het gaat in tegen de beroepscode', aldus LPG-secretaris J.G.J. de Boer.
De vereniging heeft contact gehad met de medisch adviseur op het ministerie van Justitie Van der Heide. Van der Heide is het in tegenstelling tot minister Donner met de LPG eens. De Boer: 'Donner is geen medicus, en hij heeft andere belangen.' Het is dus de vraag welke arts - mocht het zover komen - Van der G. de dwangvoeding zal toedienen.
Het antwoord komt van LPF-Kamerleden Jukema en Zvonar. Zij zouden zo meewerken aan dwangvoeding. Zij hebben geen boodschap aan het oordeel van zowel de KNMG als de Inspectie voor de Gezondheidszorg dat er juridisch geen mogelijkheden voor zijn. Allebei vinden ze dat de rechtzaak belangrijker is dan het zelfbeschikkingsrecht. Jukema: 'Iemand die een ander mens van het leven heeft beroofd, erkent de wilsbeschikking van een ander ook niet. Zvonar: 'Wij moeten ervoor zorgen dat die man zijn verhaal vertelt. Ik heb regelmatig meegeholpen aan dwangvoeding bij anorexiapatiënten, ook als zij zich verzetten. Ik zie niet in waarom dit bij Van der G. anders zou zijn.'
Een woordvoerder van Justitie laat weten dat Donner 'geen ander standpunt' heeft ingenomen. 'Men kan niet spreken in termen van gelijk', stelt deze. 'Er is een standpunt van Justitie en er is een standpunt van de Inspectie.' Bovendien is dwangvoeding niet aan de orde. Het ligt aan de conditie van de van moord verdachte Volkert van der G. of er weer een uitspraak van Donner over deze kwestie komt.

Dit is een verkorte versie van het artikel dat u hieronder vindt.

---

Artsen en dwangvoeding; een rondvraag

Artsen moeten niet interveniëren bij een hongerstaking, vindt de KNMG. Maar wat vinden de betrokken artsen zelf? Penitentiaire artsen willen niet meewerken aan dwangvoeding, CDA-politicus en arts Siem Buijs is als politicus vóór dwangvoeding, maar zou er als arts niet aan mee werken en de LPF-kamerleden Jukema en Zvonar willen Van der G wél sondevoeding geven.

De Landelijke Vereniging voor Penitentiaire Geneeskunde (LPG) vindt dat haar leden niet moeten meewerken aan dwangvoeding. Zestig van de negentig basis-, huis- en ggd-artsen die in Nederlandse gevangenissen werken, zijn lid van de vereniging. LPG-secretaris J.G.J. de Boer: 'Ons bestuur is ertegen dat de medicus zich bemoeit met dwangvoeding. Het gaat in tegen de beroepscode. Wat de motivatie van Volkert van der G. ook moge zijn voor deze hongerstaking, de medicus kan niet meewerken aan dwangvoeding. Persoonlijk vat ik meewerking overigens op als marteling.'

Als bestuur zijn we het eens met het reeds verwoorde standpunt van de KNMG, dat medewerking niet kan. We kunnen natuurlijk wel een dienstopdracht krijgen omdat we ambtenaren zijn. Een directeur kan in principe opdracht geven tot het nemen van medische maatregelen.' De vereniging heeft intussen contact gehad met de medisch adviseur op het ministerie van Justitie, Van der Heide. De Boer: 'Van der Heide heeft onze mening gevraagd en hij is het met ons eens.' Zijn baas, minister van Justitie Donner, stelde onlangs dat er best mogelijkheden zijn om gedwongen voeding te geven. 'Maar hij is geen medicus; hij heeft andere belangen', aldus De Boer.

Minister Donner liet 22 augustus op Kamervragen van de PvdA weten, dat hij ruimte in de wet ziet voor dwangvoeding. Volgens Donner wordt in beginsel de wil van de gedetineerde gerespecteerd, zoals staat in een circulaire van 1985. In de later tot stand gekomen Penitentiaire Beginselenwet staat echter dat een gedetineerde verplicht kan worden toe te staan dat op hem een geneeskundige handeling wordt toegepast. 'Het toedienen van voeding en of vocht valt onder het begrip geneeskundige handeling', aldus Donner.

Een woordvoerder van Justitie laat weten dat Donner 'geen ander standpunt' heeft ingenomen, nadat de Inspectie aan de KNMG liet weten dat een arts niet kan meewerken aan dwangvoeding. Volgens de woordvoerder kan men 'niet spreken in termen van gelijk'. 'Er is een standpunt van Justitie en er is een standpunt van de Inspectie.' Bovendien is dwangvoeding niet aan de orde. Het ligt aan de conditite van de van moord verdachte Volkert van der G. of er weer een uitspraak van Donner over deze kwestie komt, aldus de woordvoerder.

In tegenstelling tot penitentiaire artsen zijn de LPF-kamerleden en artsen Jukema en Zvonar wel bereid om als medicus mee te werken aan dwangvoeding. Gerlof Jukema, longarts: 'Ik zou zeker meewerken aan het geven van dwangvoeding aan Volkert van der G. Een mens die wordt verdacht van een dermate ernstig vergijp, moet in ieder geval in leven blijven tot alle bewijslast boven tafel is en de rechter een oordeel heeft uitgesproken.'

Van der G. heeft zijn recht op zelfbeschikking verspeeld, vindt Jukema. 'Iemand die een ander mens van het leven heeft beroofd, erkent de wilsbeschikking van een ander ook niet. Ik denk niet dat hij dan het recht heeft om over zijn eigen wil te beschikken. Dat geldt voor iedereen die wordt verdacht van moord of van een ander ernstig misdrijf. Als Van der G. wordt veroordeeld en dan niet meer wil leven, is dat zijn recht. Ik vraag me overigens af of iemand die zo'n daad pleegt, sowieso toerekeningsvatbaar is'.

Een dreigende tuchtzaak weerhoudt Jukema niet. 'Ik zou als arts zo'n proces wel durven aangaan. Het is een interessant proefproces waarbij duidelijk kan worden hoe een arts in die situatie moet handelen. Ik denk dat de arts niets kan worden verweten. Hij brengt in het geval van dwangvoeding geen schade aan het welzijn of de gezondheid van de patiënt toe, maar redt juist zijn leven.'

Anesthesioloog en LPF-kamerlid Milos Zvonar vindt ook dat de rechtszaak belangrijker is dan het zelfbeschikkingsrecht van Van der G. Zvonar: 'Wij moeten ervoor zorgen dat die man zijn verhaal vertelt. De zaak is nog niet afgesloten en het publiek heeft het recht om te weten of deze man schuldig is of niet. Dat vind ik als politicus en dat betekent dat ik als arts zou meewerken aan dwangvoeding.' Medisch gezien kan dwangvoeding volgens Zvonar zonder al te veel risico's. 'Ik heb regelmatig meegeholpen aan dwangvoeding bij anorexiapatiënten, ook als zij zich verzetten. Ik zie niet in waarom dit bij Van der G. anders zou zijn.'

Het KNMG-standpunt dat medisch handelen geen optie is, stuit Zvonar tegen de borst.'Ik vind dat deze organisatie helemaal geen standpunt mag geven. Ik handel als arts zelfstandig, ik bel ze ook niet op voor elke operatie om te vragen of het allemaal wel mag. Als arts heb ik een eigen mening en maak ik de beslissing of ik dwangvoeding geef of niet.'
CDA-kamerlid en arts Siem Buijs hinkt op twee gedachten. 'Als arts geef ik de tegenstanders van dwangvoeding bij Volkert van der G. volledig gelijk: niet doen. Maar als volksvertegenwoordiger kijk ik er toch vooral met een politieke en juridische bril naar. Maar er zit wel gespletenheid in. Medisch-inhoudelijk zie ik heus de technische uitvoeringsproblemen, maar met die andere bril op vind ik dat je niet - al is het passief - mag meewerken aan zelfmoord. Als arts dus ook niet.'

Over de wilsbekwaamheid van Van der G., zegt Buijs het volgende: 'Je kunt grote vraagtekens zetten of iemand die zelfmoord wil plegen, nog wel wilsbekwaam is. Zo iemand is een bedreiging voor zichzelf en dat is nota bene een van de belangrijkste gronden van rechtvaardiging om iemand volgens de wet BOPZ al dan niet op te nemen. Politieke of publieke druk mag bij die beslissing absoluut geen rol spelen. Bij Van der G. dus ook niet. Verder mag een arts nooit gedwongen worden dwangvoeding toe te passen.'

Volgens Buijs blijkt uit de zaak Van der G. dat de verschillende wettelijke regels niet goed op elkaar aansluiten. Dat maakt het voor artsen extra moeilijk. Een moeilijkheidsgraad die hij als parlementariër ook ervaart. De titel 'arts' maakt dat hij meer op zijn hoede blijkt te moeten zijn dan zijn collega's in de Kamer. Er is bijvoorbeeld nog een tuchtzaak gaande tegen hem van een anti-rokersvereniging, een potentiële inperking van zijn bewegingsvrijheid. (EN, MM, BC)

---

Dossier dwangvoeding

Auteur: KNMG

Er zijn nog geen reacties bij dit bericht. Ziet u geen reactieformulier?

«« Meer nieuws

Medisch Contact op Facebook

Lees- kijk- en uittips, cartoons, columns en andere interessante artikelen eenvoudig in je facebookoverzicht.

Vind ik leuk :-)