U bent nu hier:

‘Terminale sedatie als euthanaticum moet gemeld’

Een arts die terminale sedatie inzet om het levenseinde van een patiënt te bespoedigen, moet zijn handelen melden bij een toetsingscommissie. Als de patiënt niet zelf om de dood heeft verzocht, moet dat gebeuren bij een toetsingscommissie voor levensbeëindigend handelen zonder uitdrukkelijk verzoek van de patiënt. Het wordt dan ook hoog tijd om zo’n commissie in te stellen. 

Dat stelde de Utrechtse arts en ethicus Hans van Delden in zijn oratie bij het aanvaarden van het hoogleraarschap Medische ethiek aan de Universiteit Utrecht, afgelopen woensdag. Van Delden onderscheidt drie soorten van terminale sedatie. Als een patiënt met een levensverwachting van slechts enkele dagen een sederend middel krijgt toegediend om de onrust van een terminaal delier te bestrijden, is dat normaal medisch handelen, dat kan worden getoetst aan professionele standaarden.
Datzelfde geldt als een arts besluit om af te zien van voeding en vocht in situaties waarin de patiënt eveneens ernstig lijdt maar het overlijden niet heel dichtbij is. Van Delden: ‘Zolang de relatie tussen de ernst van de situatie en de keuze en dosering van het middel intact is, dus conform professionele standaarden, lijkt me een verdergaande toetsing niet nodig.’
Als terminale sedatie echter wordt ingezet om het levenseinde van een patiënt te bespoedigen, volstaat professionele toetsing niet meer. In zo’n geval is feitelijk sprake van levensbeëindigend handelen, zij het met andere middelen dan in geval van euthanasie of hulp bij zelfdoding. En actieve levensbeëindiging, al dan niet op verzoek van de patiënt, behoort door een toetsingscommissie te worden beoordeeld.
Speelt in dit onderscheid de intentie van de arts de beslissende rol? ‘Absoluut niet’, is het resolute antwoord van Van Delden, die zich thuis, met een gebroken enkel, op zijn oratie moest voorbereiden. ‘Mensen zijn stervende en de arts verleent adequate hulp. De vraag of een dokter accepteert, of soms zelfs hoopt, dat een patiënt door symptoombestrijding zal overlijden, doet niet ter zake.’ Beslissend is de vraag of het handelen al dan niet een medisch antwoord is het op de toestand van de patiënt. ‘In de eerste twee situaties die ik noem, is dat het geval. Maar níet als de arts palliatieve technieken alleen gebruikt om een patiënt te laten overlijden.’
Van Delden zegt regelmatig te zien dat artsen hun patiënten terminale sedatie suggereren als alternatief voor euthanasie. ‘Daarvoor kunnen goede redenen zijn, esthetische bijvoorbeeld, want de dood via terminale sedatie oogt natuurlijker dan die via euthanasie,’ zo hield Van Delden zijn gehoor voor, benadrukkend dat artsen dat handelen wel degelijk dienen te melden.
De nieuwe hoogleraar ziet de discussie over terminale sedatie, en het onderzoek daarnaar,  als een voorbeeld van de medicine based ethics die hij voorstaat. In die ethiek is het belangrijk om te weten wat de ervaringen en opvattingen zijn van hulpverleners en patiënten: alleen zo kan de ethicus zijn ‘uiteindelijk betoog’ laten aansluiten op de praktijk. Bovendien hebben die ervaringen ook een normatieve lading, waardoor ze dus in dat redeneerproces een rol zouden moeten spelen: ‘Ervaren leden van een praktijk weten niet alleen wat er gebeurt en hoe, maar ook wat goed of wijs is om te doen in bepaalde situaties.’ << JV

Dit bericht komt uit de rubriek NieuwsReflex in het nummer van deze week.

NieuwsReflex
  • ‘Internationale cijfers zijn niet te vergelijken’
  • Tropenarts hecht niet aan uitzendorganisatie
  • Gezondheidsraad wil desinfectiemethode donorbloed niet wijzigen
  • Minister: nascholing huisarts over artsenbezoekers
  • ‘Terminale sedatie als euthanaticum moet gemeld’
  • ‘Gerichter immuniseren tegen tetanus’
  • VWS en CTG willen gat dichten
  • LHV laakt verdwijnen van bonussen
  • Nieuwe vorm van teleconsultatie
  • Siem Buijs vrijgesproken
  • Marihuana voor ernstig zieke patiënten

    Er zijn nog geen reacties bij dit bericht. Ziet u geen reactieformulier?

    «« Meer nieuws

    Medisch Contact op Facebook

    Lees- kijk- en uittips, cartoons, columns en andere interessante artikelen eenvoudig in je facebookoverzicht.

    Vind ik leuk :-)

    Volg Medisch Contact op Twitter

    Deelnemende sites

    Voor deze site(s) bent u ingelogd