IGZ: Ketenzorg aan chronisch zieken ver onder de maat

Ketenzorg voor chronisch zieken komt niet structureel van de grond. Patiënten lopen risico’s door slechte afstemming en onvoldoende afbakening van taken en verantwoordelijkheden tussen beroepsbeoefenaren enerzijds en tussen zorginstellingen anderzijds. Regie ontbreekt, zo stelt de Inspectie voor de Gezondheidszorg (IGZ) in een deze week verschenen rapport. Daarin worden vijftien chronische aandoeningen die veel voorkomen en een hoge ziektelast met zich meebrengen, onder de loep genomen. Het gaat om aandoeningen als chronisch hartfalen, beroerte, reuma, diabetes en depressie.

Afstemming tussen zorgverleners voor een type patiënt is op zijn best op deelgebieden van de zorg geformaliseerd. Welke afspraken er in die gevallen zijn gemaakt, verschilt echter weer per ziekte en per samenwerkingsverband. Concreet betekent dat, aldus de IGZ, dat de behandeling van een patiënt met bijvoorbeeld chronisch hartfalen afhankelijk is van de regio waar hij woont.
Daarbij tekent de inspectie aan dat ketenzorg op regionaal niveau vaak het resultaat is van individuele initiatieven, meestal van medisch specialisten of instellingen, minder vaak van huisartsen. Jammer, constateert het rapport: juist huisartsen zouden meer betrokken moeten zijn bij het maken van ‘afstemmingsafspraken’.
Initiatiefnemers hebben onvoldoende houvast, want toetsingscriteria (‘veldnormen’) waaraan verantwoorde ketenzorg moet voldoen, zijn niet beschikbaar. Steeds wordt opnieuw het wiel uitgevonden; tussen de regio’s vindt nauwelijks uitwisseling van kennis plaats. Ook de inspectie heeft daardoor een probleem: waar geen normen zijn, valt ook niet goed na te gaan waar van die normen wordt afgeweken.
Daar komt bij dat de effectiviteit en kwaliteit van de ketenzorg nauwelijks wordt bijgehouden of geregistreerd. De inspectie vindt dat ‘een zeer onwenselijke situatie.’ Waar de grootste risico’s liggen en hoe vaak zich missers voordoen - bijvoorbeeld door een gebrekkige overdracht of door de negatieve gevolgen van polyfarmacie - valt als gevolg daarvan niet bij benadering te zeggen. Om die risico’s toch boven water te krijgen zal de IGZ binnen afzienbare tijd een risicoanalyse op de ketenzorg loslaten.
Zorgverleners mogen zich intussen niet laten verblinden door het gegeven dat patiënten zich redelijk tevreden tonen. Dat is geen goede indicator van de kwaliteit van ketenzorg, waarschuwt de IGZ. Patiënten zijn vooral tevreden omdat hun gezondheid is verbeterd of omdat ze goed bejegend zijn door zorgverleners.
De IGZ roept het veld op actie te ondernemen. Artsen, verpleegkundigen en paramedici moeten ‘multidisciplinaire ketenzorgafspraken’ maken en implementeren. Patiëntenorganisaties moeten daarin een belangrijke inbreng hebben. En ketenzorg moet een plaats krijgen in de opleiding van alle professionals. De rol van gespecialiseerde verpleegkundigen verdient, gezien het succes in de zorg aan diabetici, nadere uitwerking en omschrijving.
De IGZ heeft ook een boodschap aan de verzekeraars en de politiek. Samenwerking tussen verschillende zorgaanbieders kan niet volgens de reguliere, ‘sectorale’ zorgbudgetten worden gefinancierd. Die financieringstructuur moet dus op de schop; ze staat de ontwikkeling van ketenzorg aan chronisch zieken in de weg. (Zie ook de artikelen over chronische ziekten in dit nummer op blz 1722 e.v. en op blz. 1742 e.v.) << HM

Dit is een bericht uit de rubriek NieuwsReflex uit het nummer dat morgen op de site verschijnt.

Link:

Klik hier om het SGZ-rapport en de bijbehorende deelrapporten te downloaden op de IGZ-site.

Er zijn nog geen reacties bij dit bericht. Ziet u geen reactieformulier?

«« Meer nieuws

Medisch Contact op Facebook

Lees- kijk- en uittips, cartoons, columns en andere interessante artikelen eenvoudig in je facebookoverzicht.

Vind ik leuk :-)