26 augustus 2010
Museum exposeert diagnosen Van Gogh
Was Vincent van Gogh alleen geniaal of ook gek? In de woensdag geopende expositie Dossier Van Gogh zet psychiatriemuseum Het Dolhuys in Haarlem alle diagnosen op een rij. Om ze daarna weer van tafel te vegen.
In drie rijen van zes hangen ze aan de muur, de ziektebeelden die artsen door de jaren heen op Vincent van Gogh hebben geplakt. Alleen al tijdens zijn leven had hij er zes te pakken, van terpentijnvergiftiging tot gemaskeerde epilepsie. En dat was nog maar het begin. Artsen in de twintigste eeuw concludeerden dat hij leed aan alcoholvergiftiging, of juist aan -onthouding. Welnee, zeiden weer anderen, het was neurosyfilis of gonorroe. Schizofrenie en bipolaire stoornis zijn natuurlijk geroepen, en in 2003 stelde de Nederlandse psychiater Erwin van Meekeren te boek dat Van Gogh een borderliner was.
Museum Het Dolhuys in Haarlem heeft de waslijst aan diagnosen gehangen naast een projectie van de speelfilm Lust for Life uit 1956. Daarin speelt Kirk Douglas een behoorlijk gestoorde man die onder begeleiding van vet aangezette vioolmuziek zijn dramatische einde tegemoet gaat. De combinatie symboliseert volgens museumdirecteur Hans Looijen de mythe van de geniale gek die rond de schilder is opgebouwd.
En die mythe doorprikken, dat is wat het museum wil. Want dat is veel interessanter dan de zoektocht naar de ‘ultieme diagnose’, meent Looijen. ‘Dat is alleen maar een nieuw label’. In de volgende zaal ligt de nadruk daarom op alles wat Van Gogh ‘normaal’ maakt. Zijn brieven, waaruit een beeld naar voren komt van een gevoelige jongen die zijn bestemming zoekt. Zijn moeizame relatie met zijn autoritaire pa. ‘Wat doet hij nou eigenlijk echt?’, zegt Looijen. ‘Hij verlegt grenzen. Hij wil prikkelen, dat vindt hij leuk. En hij wil alles op zíjn manier. Vincent van Gogh was gewoon een lastig mannetje.’
Als zijn verhaal iets laat zien, meent Looijen, dan is het dat de samenleving problemen met normafwijkend gedrag vaak neerlegt bij psychiaters. Die moeten een oplossing zoeken. Zo stuurt vader Van Gogh zijn zoon al in zijn tienerjaren naar de zenuwarts, omdat hij maar niet wil deugen. Zijn ziekte is dus deels een product van zijn tijd.
Dit geldt echter niet voor de aanvallen die Van Gogh in de laatste jaren van zijn leven had. Als hij nu leefde, zou hij daarvoor wel bij de psychiater zijn beland, vermoedt Looijen. En het is de vraag wat de hedendaagse medicijnen met zijn creativiteit hadden gedaan, en of het Van Gogh Museum dan zo groot zou zijn als het nu is.
Lieke de Kwant
http://www.hetdolhuys.nl/tentoonstellingen/Dossier-Van-Gogh-gek-of-geniaal
Er zijn nog geen reacties bij dit bericht. Ziet u geen reactieformulier?
| Datum | Titel | |
|---|---|---|
| Magnesium helpt niet na SAB | ||
| Rapport: ‘Te weinig chirurgen in Boxmeer’ | ||
| Kamerlid wil debat over MoM-heupen | ||
| ‘Doping heeft ten onrechte slechte naam’ | ||
| ‘Klaag ziekenhuis aan om MoM-kunstheup’ | ||
| Helft ziekenhuizen plaatste schadelijke kunstheup |
Lees- kijk- en uittips, cartoons, columns en andere interessante artikelen eenvoudig in je facebookoverzicht.
