U bent nu hier:

Psychotherapie zinvol bij dementie

Het uitbreiden van het medische behandelarsenaal met technieken uit de psychotherapie, is effectief bij de behandeling van psychische stoornissen bij patiënten met cognitieve problemen of dementie. Dit blijkt uit het proefschrift waarop psychogeriater Ton Bakker op 10 december aan de Vrije Universiteit promoveert.

beeld: Thinkstock beeld: Thinkstock

Een van de grootste problemen bij de achteruitgang van cognitieve vermogens is het optreden van psychische klachten. Zij maken opname in een verpleeghuis vaak onvermijdelijk. 80 procent van de patiëntengroep heeft meer dan één bijkomende psychiatrische stoornis. Veel voorkomend zijn depressiviteit, angst, apathie en agitatie/agressie.

De standaardbehandeling maakt veelvuldig gebruik van psychofarmaca, maar die werken bij deze patiëntengroep niet optimaal. Bakker onderzocht op een gespecialiseerde afdeling in verpleeg- en reactiveringscentrum DrieMaasStede in Schiedam of er betere resultaten mogelijk zijn dankzij integratieve reactivering en rehabilitatie (IRR).

De effectiviteit van deze methode werd aangetoond met een steekproef van 168 patiënten met cognitieve problemen en meervoudige psychiatrische klachten. Op basis van toeval kregen zij ofwel IRR toegewezen of de gebruikelijke (verpleeghuis)zorg. Bij de gewone verpleeghuiszorg neemt het aantal bijkomende psychiatrische klachten gemiddeld met 30 procent af, bij IRR is de afname twee keer zo sterk. De effecten blijven dankzij een goede overdracht minimaal een halfjaar na behandeling aanwezig.

Arts en psycholoog beginnen de IRR-behandeling met het stellen van een functionele diagnose aan de hand van zes vragen over de lichamelijke toestand, overheersende emoties, de persoonlijkheid van de patiënt, zijn levensgeschiedenis, cognitieve functioneren en sociale relaties. De belangrijkste obstakels voor het vergroten van de autonomie van de patiënt worden geïdentificeerd. Ook wordt ingeschat welke aanpak de meeste kans van slagen heeft. Hierbij wordt ook gebruik gemaakt van technieken uit de psychotherapie, zoals inzicht geven, psycho-educatie, structuur bieden en gewenst gedrag inslijpen.

De effecten van de multidisciplinaire behandeling worden methodisch geëvalueerd. Elke week wordt de patiënt op de zes onderzocht terreinen gescoord, zodat voortdurend duidelijk is of de gekozen behandeling vruchten afwerpt. Zo nodig vindt bijsturing plaats.

Een aangename verrassing uit het onderzoek is dat de effecten van de behandeling onafhankelijk zijn van de soort dementie of de ernst van de cognitieve klachten, al zijn patiënten met diepe dementie niet in het onderzoek opgenomen. Een uitzondering wordt gevormd door patiënten die een delier hebben doorgemaakt. Voor hen is de levensverwachting vaak niet erg gunstig en IRR blijkt daar niets aan te kunnen veranderen.

Ad Bergsma, journalist

Meer informatie:
Bakker TJEM, Duivenvoorden HJ, van der Lee J, Olde Rikkert MGM, Beekman ATF, Ribbe MW. Integrative Psychotherapeutic Nursing Home Program to Reduce Multiple Psychiatric Symptoms of Cognitively Impaired Patients and Caregiver Burden: Randomized Controlled Trial. American Journal of Geriatric Psychiatry.


Bakker TJEM: Integrative Reactivation and Rehabilitation to Reduce Multiple Psychiatric Symptoms of Psychogeriatric Patients and Caregiver Burden

Academisch proefschrift, Vrije Universiteit Amsterdam, te verdedigen op vrijdag 10 december 2010 om 13.45 uur, in de aula van de universiteit, De Boelelaan 1105, Amsterdam


Er zijn nog geen reacties bij dit bericht. Ziet u geen reactieformulier?

«« Meer nieuws

Medisch Contact op Facebook

Lees- kijk- en uittips, cartoons, columns en andere interessante artikelen eenvoudig in je facebookoverzicht.

Vind ik leuk :-)

Volg Medisch Contact op Twitter

Deelnemende sites

Voor deze site(s) bent u ingelogd