Het ‘comb sign’
| Publicatie | Nr. 22 - 25 mei 2011 |
|---|---|
| Jaargang | 2011 |
| Rubriek | Gezien |
| Auteur | P. de Boer, M.N. Gerding, R.S. de Vries, B.J.G.L. Zonneveld |
| Pagina's | 1381 |
Een 30-jarige man met blanco voorgeschiedenis presenteerde zich op de spoedeisende hulp met 30 kg gewichtsverlies, een slechte intake en milde buikpijnklachten. Zijn familieanamnese vermeldde een zus met M. Crohn en een broer met een maligne lymfoom.
Bij lichamelijk onderzoek zagen we een bleke man van 100 kg met een lengte van 185 cm (BMI 29,2). Verder had hij een diffuus drukpijnlijke buik zonder tekenen van peritoneale prikkeling. Bij rectaal toucher waren er geen afwijkingen.
Laboratoriumonderzoek liet een diepe macrocytaire anemie zien (Hb 3,0 mmol, MCV 105 fl) bij zowel een foliumzuur- (2,5 nmol/l) als een vitamine-B12-deficiëntie (145 pmol/l). CT-abdomen liet een verdikt terminaal ileum en colon ascendens zien met vetinfiltratie en het ‘comb sign’. De diagnose M. Crohn werd uiteindelijk gesteld met behulp van colonoscopie, waarbij diffuse ontsteking en ernstige ulceraties met een niet te passeren stenose in het colon ascendens te zien waren. Histologisch onderzoek hiervan wees bijpassende ernstige ontsteking uit. Met prednison, 6- mercaptopurine 1dd 100 mg, vitamine B12- en foliumzuursuppletie knapte patiënt snel op.
De CT-abdomen met het zogenaamde ‘comb sign’ gaf ons in bovenstaande casus een sterke suggestie voor de diagnose M. Crohn. Het comb sign (letterlijk vertaald ‘kam-teken’) verwijst naar de presentatie van het mesenterium.1 Normaal zijn de vasa recta van het ileum kort en staan de vaten dicht bij elkaar. Ten gevolge van M. Crohn treedt er fibreus-vettige proliferatie rond aangedane delen darm op en is er een toename van de weefselperfusie alsmede perivasculaire infiltratie. Hierdoor zijn de vasa recta dikker, langer en staan wijder uit elkaar (gelijkend op een kam). Dit is een sterke aanwijzing voor een gevorderde actieve ziekte van Crohn; het beeld is echter niet pathognomonisch. Het komt ook voor bij SLE en andere beelden van vasculitis. Het onderscheidt zich echter goed van een lymfoom en metastasen waar het juist vaak hypovasculaire laesies betreft.2
P. de Boer, anios interne geneeskunde/mdl
dr. M.N. Gerding, internist/endocrinoloog
R.S. de Vries, mdl-arts
B.J.G.L. Zonneveld, radioloog
Allen werkzaam in het Deventer Ziekenhuis
Voetnoten
1. Madureira AJ, The Comb Sign, Radiology 2004; 230: 783-4.
2. Meyers MA, McGuire, Spiral CT demonstration of hypervascularity in Crohn disease: ‘vascular jejunization of the ileum’ or the ‘comb sign’. Abdom Imaging 1995; 20: 327-32.
Test uzelf!
Bekijk eerst de casussen in de rubriek Wat ziet u? en geef uw kijk op de zaak. Bekijk daarna de uitgewerkte casussen in de rubriek Gezien.
Ziet u geen reactieformulier? Reacties. (3)
"Ileitis terminalis, pernicieuze anemie bij verminderde/afwezige vit. B12-opname in ileum en gewichtsverlies bij M.Crohn"
"Ziekte van Crohn"
"Het gehele beeld kan passen bij een lintworminfectie."
Meer: Wat ziet u? | Gezien
Stuur uw casus in!
Opmerkelijke casus tegengekomen? Deel dit beeld met uw collega’s in de rubriek Gezien en ontvang het boek Dokters voor de rechter.












